Suçluluk Bilgisi Testi
Guilty Knowledge Test
Tanım
Suç mahalline ait gizli detayların bilinip bilinmediğini, şüphelinin otonom sinir sistemi tepkilerini ölçerek test eden bir yalan dedektörü yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir mücevher hırsızlığı soruşturmasında, polis çalınan kolyenin gümüş, altın, platin veya bronz olduğunu gizli tutmaktadır. Poligraf uzmanı şüpheliye sırayla bu metal seçeneklerini sunar. Diğer seçeneklerde nötr kalan şüpheli, 'altın' seçeneği okunduğunda belirgin bir deri iletkenliği (EDA) artışı gösterir. Bu döngünün diğer suç detaylarında da (örneğin kaçış yönü, çalınan miktar) tutarlı şekilde tekrarlanması, bireyin suçluluk bilgisine sahip olduğuna işaret eder.
Derin Analiz
Suçluluk Bilgisi Testi (SBT), geleneksel Kontrol Soru Testi'ne (CQT) kıyasla daha yüksek bir bilişsel ve psikofizyolojik temel üzerine kuruludur. Temel mantığı, masum bir bireyin suçla ilgili detayları bilmemesi nedeniyle tüm çoktan seçmeli şıkları eşit derecede olası görmesi; buna karşın suçlunun, suç detaylarını bildiği için doğru seçenekle karşılaştığında ayırt edici bir Otonom Sinir Sistemi (OSS) tepkisi (örneğin elektrodermal aktivite, kalp hızı ve solunum değişimleri) vermesidir. Bu yönüyle yöntem, yalan söylemenin yarattığı genel kaygıyı ölçmekten ziyade, failin zihnindeki 'tanıdıklık' ve 'hafıza izi' verisini hedef alır. İstatistiksel olarak yanlış pozitif (masumun suçlu bulunması) oranını düşürmesiyle bilinse de, sorgulayıcının suç detaylarını sızdırmaması (körleme) ve şüphelinin amnezi veya kasıtlı fizyolojik baskılama teknikleri kullanmaması yöntemin geçerliliği için kritik önem taşır.
Etimoloji
İngilizce 'guilty' (suçlu) + 'knowledge' (bilgi) + 'test' (test, deneme) kelimelerinin birleşiminden oluşan, adli psikoloji ve poligrafi terminolojisinde kullanılan bileşik terim.
Karıştırmayın
Kontrol Soru Testi (CQT) ile sıkça karıştırılır. CQT, suçla ilgili olmayan genel kontrol soruları ile suç sorularını kıyaslayarak genel bir yalan/anksiyete skoru üretirken; Suçluluk Bilgisi Testi spesifik olarak hafızadaki detayların tanınmasını ve otonom tepki farkını hedefler.
Keşfetmeye Devam Edin
Otonom Sinir Sistemi
ANS
İstem dışı çalışan iç organları, düz kasları ve bezleri kontrol ederek vücudun iç dengesini (homeostazi) sürdüren periferik sinir sistemi bölümüdür.
İncele
Adli Psikoloji
Forensic Psychology
Psikolojik ilke ve tekniklerin, medeni ve ceza hukuku sistemlerinin ihtiyaçları doğrultusunda uygulanmasını sağlayan disiplinlerarası uygulamalı bilim dalı.
İncele