Süreklilik Ve Süreksizlik
Continuity Versus Discontinuity
Tanım
Gelişimsel değişimlerin niceliksel ve kademeli bir süreç olarak mı (süreklilik), yoksa niteliksel olarak farklı basamaklar ve keskin eşikler şeklinde mi (süreksizlik) gerçekleştiğini inceleyen temel gelişim psikolojisi tartışması.
Örnek Vaka / Uygulama
Yürüme yetisini kazanan bir bebeğin gelişimini inceleyen iki araştırmacıdan süreklilik savunucusu, bebeğin bacak kaslarındaki günlük milimetrik güç artışını ve pratik saatlerini kaydederken; süreksizlik savunucusu bebeğin hiç yürüyemezken ani bir nöromotor eşiği aşarak bağımsız ilk adımı atmasını niteliksel bir basamak atlama (evre geçişi) olarak değerlendirir.
Derin Analiz
Gelişimsel psikolojide ve bilişsel bilimlerde bu ikilem, insan ontogenezinin mimarisini anlamanın temel taşıdır. Süreklilik yaklaşımı (örneğin davranışçı ve bilgi işleme modelleri), gelişimi tıpkı bir bitkinin yavaş ve kesintisiz büyümesi gibi niceliksel bir birikim olarak ele alır; yetiler zamanla sadece hız veya kapasite kazanarak zenginleşir. Buna karşın süreksizlik yaklaşımı (örneğin Piaget'nin bilişsel gelişim evreleri veya Erikson'un psikososyal krizleri), gelişimin tıpkı tırtılın kelebeğe dönüşmesi gibi niteliksel sıçramalarla, yapısal olarak yepyeni evreler halinde ilerlediğini savunur. İstatistiksel ve ampirik araştırmalar, bireysel izleme çalışmalarında gizli büyüme eğrileri ve doğrusal olmayan dinamik sistem modelleri kullanarak bu iki modelin aslında birbirini dışlamadığını, farklı gözlem ölçeklerinde eş zamanlı var olabileceğini ortaya koymaktadır.
Etimoloji
Latince 'continuare' (kesintisiz birleştirmek, uzatmak) fiilinden türeyen 'continuus' ile Latince 'dis-' (zıtlık, olumsuzluk) ve 'continuare' sözcüklerinin birleşiminden oluşan 'discontinuity' kavramlarının gelişim psikolojisindeki tarihsel çatışması.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Gelişimsel Psikopatoloji
Gelişimsel Psikopatoloji
Developmental Psychopathology
Psikolojik bozuklukların kökenini ve gelişim seyrini, tipik insan büyüme ve olgunlaşma süreçleriyle bütüncül bir yaşam boyu perspektifinde inceleyen bilim dalıdır.
İncele