Takifilaksi
Tachyphylaxis
Tanım
Bir ilacın ardışık dozlarının tekrarlanan uygulamalarına karşı organizmanın geliştirdiği akut, hızlı ve ilerleyici duyarsızlaşma veya yanıt azalması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Hipertansiyon krizindeki bir hastaya sürekli bolus enjeksiyonlar şeklinde uygulanan direkt etkili bir vazodilatatör ilacın ilk dozlarda kan basıncını hızla düşürmesi, ancak sonraki ardışık enjeksiyonlarda aynı dozun hiçbir fizyolojik etki gösterememesi durumu takifilaksiye klasik bir örnektir.
Derin Analiz
Takifilaksi, klasik kronik tolerans gelişiminden farklı olarak, dakikalar veya saatler gibi çok kısa bir zaman diliminde ortaya çıkan farmakodinamik bir adaptasyon mekanizmasıdır. Temelinde genellikle reseptör desensitizasyonu, hücresel düzeyde ikinci haberci sistemlerinin tükenmesi (depletion), presinaptik sinir uçlarındaki nörotransmitter depolarının boşalması veya homeostatik geri bildirim döngülerinin hızlı devreye girmesi yatar. Klinik pratikte, vazokonstriktörlerin (örn. nazal dekonjestanlar) veya sempatomimetik ajanların ardışık kullanımında terapötik etkinin dramatik biçimde düşmesiyle gözlemlenir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Kronik tolerans ve farmakokinetik direnç ile sıkça karıştırılır. Tolerans günler veya haftalar içinde kademeli olarak gelişirken, takifilaksi birkaç doz sonrasında ani ve akut bir şekilde ortaya çıkar.
Keşfetmeye Devam Edin
Tolerans
Tolerans
Tolerance
Bir kimyasal maddenin sürekli kullanımına bağlı olarak aynı dozun etkisinin azalması ve istenen etkiyi elde etmek için dozun artırılması zorunluluğu ya da farklılıklara karşı hoşgörü durumu.
İncele
Farmakodinami
Farmakodinami
Pharmacodynamics
İlaçların canlı organizma üzerindeki biyokimyasal ve fizyolojik etkileri ile etki mekanizmalarını inceleyen farmakoloji dalıdır.
İncele