Takip Davranışı
Following Behavior
Tanım
Yavru hayvanların bir ebeveynin veya ikame ebeveynin arkasından yürümesi ya da yüzmesi şeklinde kendini gösteren türe özgü doğuştan gelen eğilimdir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni yumurtadan çıkmış bir ördek yavrusunun, doğada ilk gördüğü hareketli nesne olan biyolojik annesinin, hatta laboratuvar ortamında hareket eden sarı renkli mekanik bir oyuncağın arkasından hiç sapmadan yürümesi ve ondan uzaklaşmayı reddetmesi takip davranışının kusursuz bir örneğidir.
Derin Analiz
Takip davranışı, etoloji ve gelişimsel psikoloji bağlamında imallenme (imprinting) sürecinin motor çıktısı ve en temel davranışsal göstergesidir. Lorenz'in kaz yavruları üzerindeki klasik çalışmalarıyla temelleri atılan bu olgu, hassas bir gelişim penceresi sırasında (kritik dönem) tetiklenir. Nörobiyolojik düzeyde, bu davranışın arkasında dopaminerjik ödül sistemlerinin aktivasyonu ve hipotalamik-hipofiz aksının salgıladığı hormonal mekanizmalar yer alır. Yavru, hareket eden ilk büyük nesneyi güvenli liman olarak kodlar ve bu nesneye yönelik kalıcı bir bağlanma geliştirerek hayatta kalma şansını maksimize eder.
Etimoloji
İngilizce 'follow' (arkasından gitmek, izlemek) fiilinden türetilen 'following' ile Latince 'behavantem' (davranmak, hareket etmek) kökünden gelen 'behavior' kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Sosyal öğrenme ve klasik koşullanma ile sıklıkla karıştırılır; ancak takip davranışı ödül-ceza mekanizmasıyla sonradan kazanılmaz, türe özgü kritik bir gelişim penceresinde ortaya çıkan doğuştan bir programdır.