Tarihsel Kontrol Grubu
Historical Control Group
Tanım
Mevcut müdahale grubunun verileriyle karşılaştırma yapmak amacıyla, geçmişte toplanmış verilere dayanarak oluşturulan kontrol grubudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Nadir bir nörodejeneratif hastalık için geliştirilen yeni bir gen terapisi protokolünün etkinliğini test etmek isteyen bir klinik araştırma ekibi, etik nedenlerle hastaları plaseboya atamak yerine, aynı hastanede son beş yıldır standart bakım almış 50 hastanın tıbbi kayıtlarını tarihsel kontrol grubu olarak belirler ve yeni grubun iyileşme oranlarıyla istatistiksel olarak karşılaştırır.
Derin Analiz
Tarihsel kontrol grubu, özellikle randomize kontrollü çalışmaların etik veya pratik olarak imkansız olduğu durumlarda (örneğin nadir görülen agresif neoplazmlar veya geçmişte kalmış epidemiyolojik salgınlar) sıklıkla başvurulan bir epidemiyolojik ve istatistiksel araştırma tasarım aracıdır. Bu yöntemde, yeni geliştirilen bir tedavi veya müdahalenin etkinliği, aynı klinik ortamda daha önceki bir zaman diliminde tedavi almış hastaların arşiv verileriyle kıyaslanır. Nörobiyolojik, farmakolojik veya klinik mekanizmaların değerlendirilmesinde eşzamanlı (concurrent) kontrol grubuna kıyasla ciddi metodolojik zaaflar barındırır. Zaman içinde değişen tanı kriterleri, destekleyici bakım kalitesindeki iyileşmeler, hasta popülasyonundaki demografik kaymalar ve seçilim yanlılığı (selection bias), tarihsel kontrollerin içsel geçerliliğini ciddi biçimde tehdit eder. Bu nedenlerle istatistiksel analizlerde confounding (karıştırıcı faktörler) etkisini minimize etmek için propensity score matching (eğilim skoru eşleştirme) gibi ileri düzey multivariyet analiz teknikleri zorunludur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Eşzamanlı kontrol grubu (concurrent control group) ile karıştırılır; eşzamanlı kontrol grubu tedavi grubuyla aynı zaman diliminde seçilirken, tarihsel kontrol grubu tamamen geçmiş verilere dayanır.