Temsili Desen
Representative Design
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Sürücülerin trafikteki ani tehlikelere tepki süresini inceleyen bir araştırmada, klasik laboratuvarda katılımcının önüne sadece siyah bir ekranda beliren beyaz bir nokta konulur ve tuşa basması istenir. Temsilî desende ise katılımcı, hareketli bir simülatörde, yan koltukta konuşan bir yolcu, radyodan gelen müzik, değişen hava koşulları ve dikkati dağıtan diğer çevresel uyarıcılar eşliğinde sürüş yapar. Bu sayede elde edilen veriler, gerçek trafikteki performansla tutarlılık gösterir.
Derin Analiz
Egon Brunswik tarafından bilişsel psikoloji ve algı çalışmalarına kazandırılan temsilî desen, geleneksel deneysel kontrolün dış geçerliği (ecological validity) feda etmesi sorununa radikal bir metodolojik çözümdür. Geleneksel yaklaşımlar arka plan değişkenlerini sıkı bir şekilde manipüle ederek ve sabit tutarak iç geçerliği artırır; ancak bu durum, insan davranışının doğal ekolojisinden kopmasına yol açar. Temsilî desende ise katılımcılar, uyarıcılar, durumlar ve ölçüm araçları doğal popülasyondan ve ekolojiden rastgele örneklenir. Arka plan gürültüsü ortadan kaldırılmaz, aksine sisteme dahil edilir. Böylece istatistiksel genelleme, laboratuvarın yapay sınırlarının ötesine geçerek bireyin doğal çevreyle olan etkileşimini doğrudan modelleyebilir.
Etimoloji
Latince 'repraesentare' (göz önüne getirmek, temsil etmek) fiilinden türetilen türevsel bir terim olup, metodolojik bağlamda gerçek dünya koşullarının laboratuvar ortamına yansıtılmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Genellikle 'randomized controlled trial' (rastgele kontrollü deney) ile karıştırılır; ancak kontrollü deneyler iç geçerliğe odaklanırken, temsilî desen öncelikli olarak dış geçerliği ve ekolojik geçerliği maksimize etmeyi amaçlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Z Testi
Z Testi
Z Test
Popülasyon standart sapmasının bilindiği veya örneklem boyutunun 30'dan büyük olduğu durumlarda, iki grup ortalaması arasındaki farkın şans eseri olup olmadığını değerlendiren istatistiksel hipotez testi.
İncele
Q Verisi
Q Verisi
Q Data
Bireyin kendi öznel bildirim envanterleri, anketler, gözlemler, yargılar ve değerlendirmeleri yoluyla sağladığı kişisel bilgi türüdür.
İncele
B Katsayısı
B Katsayısı
B Coefficient
Regresyon denkleminde, yordayıcı değişkenin birim değişiminin bağımlı değişkende yarattığı ham (standardize edilmemiş) değişimi gösteren regresyon katsayısı.
İncele
İnanılır Aralık
İnanılır Aralık
Credible İnterval
Bayesyen istatistikte, popülasyon parametresinin belirli bir olasılıkla düştüğü bilinen önsel ve sonsal dağılımlara dayanan sayısal aralıktır.
İncele