Teori Dilenme
Theory Begging
Tanım
Bir teorinin doğruluğunu kanıtlamak için, zaten o teorinin varsayımlarını, terminolojisini veya perspektifini peşinen kabul eden döngüsel bir mantıksal yanılgı biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikopatoloji araştırmacısının, psikanalitik teorinin 'bastırma' mekanizmasını kanıtlamak için geliştirdiği bir mülakat formunda, bireylerin bastırılmış anılarını ararken sadece psikanalitik rüya analizi terimlerini ve kodlama anahtarlarını kullanması; elde edilen verilerin yine aynı teorik çerçeve tarafından 'bastırmanın kanıtı' olarak yorumlanması tam bir teori dilenme vakasıdır.
Derin Analiz
Epistemoloji, metodoloji ve bilim felsefesinin kesişim kümesinde yer alan bu kavram, esasen totolojik bir argümantasyon hatasıdır. Araştırmacı veya kuramcı, test ettiği önermenin geçerliliğini kanıtlayacak ampirik kanıtları toplarken, kullandığı kavramsal çerçevenin ve ölçüm araçlarının zaten o kuramın doğruluğunu baştan veri aldığını fark edemez. Davranışçı ekolün uyarıcı-tepki (S-R) bağlarını yine davranışçı paradigmaya dayalı deneylerle kanıtlamaya çalışması bunun tipik bir örneğidir. Analitik düzlemde, bu durum metodolojik körlüğe ve doğrulanma yanlılığına (confirmation bias) zemin hazırlar; çünkü argüman kendi kuyruğunu ısıtan bir yılan gibi kendi öncülünü sonuç olarak sunar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Döngüsel akıl yürütme (circular reasoning) ile sıklıkla karıştırılır; döngüsel akıl yürütme daha geniş bir mantıksal yanılgı sınıfıyken, teori dilenme özellikle bilimsel teorilerin test edilmesindeki epistemolojik varsayım hatalarına odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Perspektif Alma
Perspektif Alma
Perspective Taking
Bir durumu kişinin kendi alışılagelmiş bakış açısının dışında, başka bir bireyin veya sosyal rolün penceresinden değerlendirme yeteneğidir.
İncele
Tepki Süresi
Tepki Süresi
Reaction Time (RT)
Bir uyaranın sunulması ile bu uyarana karşı belirli bir davranışsal veya motor tepkinin ortaya çıkması arasında geçen milisaniyelik süre.
İncele
İletişim Ergonomisi
İletişim Ergonomisi
Communication Ergonomics
Ortak görevlerde iletişimi destekleyen ya da zayıflatan bilgi sistemlerini, teknik ağları ve protokolleri inceleyen ergonomi uzmanlık alanıdır.
İncele
Raporlanabilirlik
Raporlanabilirlik
Reportability
Psikolojik deneyimlerin, bireyin sözlü bildirimleri aracılığıyla betimlenebilir ve aktarılabilir olma niteliği.
İncele