Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tümevarımsal Öğretim Modeli

İnductive Teaching Model

Tanım

Bilişsel gelişim süreçlerinde tümevarımsal akıl yürütme ve problem çözme becerilerinin rolünü merkeze alan yapılandırmacı bir eğitim yaklaşımı.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir biyoloji dersinde öğrencilere doğrudan 'fotosentez' tanımı verilmez. Bunun yerine öğrencilere farklı ışık ve karbondioksit koşullarında yetiştirilen bitkilerin yapraklarındaki nişasta testi sonuçlarını gösteren veri setleri dağıtılır. Öğrenciler verileri inceleyerek, ortak özellikleri ayırt eder, örüntüleri saptar ve sonunda fotosentez kavramına kendi tümevarımsal akıl yürütmeleriyle ulaşırlar.

Derin Analiz

Tümevarımsal öğretim modeli, öğrenenin somut gözlemlerden, özel örneklerden ve verilerden hareket ederek soyut ilkelere, kural ve genellemelere ulaştığı bilişsel bir süreçtir. Hilda Taba ve Richard Suchman gibi eğitim kuramcılarının bilişsel psikoloji temelli çalışmalarıyla şekillenen bu model, insan beyninin örüntü tanıma ve kategorizasyon kapasitesini en üst düzeye çıkarır. Bilgiyi doğrudan sunmak yerine, zihinsel şemaların aktif olarak yeniden yapılandırılmasını sağlar. Çalışma belleği (working memory) üzerindeki yükü yapılandırılmış ipuçlarıyla yönetirken, üstbilişsel (metacognitive) izleme becerilerini ve hipotez test etme mekanizmalarını aktive eder.

Etimoloji

Latince 'inductio' (içeriye yönlendirme, sevk etme; Aristotelesçi 'epagoge' kavramının çevirisi) ve Eski İngilizce 'tecan' (göstermek, işaret etmek) köklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Tümdengelimsel öğretim modeli (deductive teaching model) ile karıştırılır; tümdengelimde süreç kuraldan örneğe doğru ilerlerken, tümevarımda örnekten kurala doğru bir yol izlenir.