Türetilmiş Fikirler
Derived İdeas
Tanım
Zihnin dışında kökenlenen, duyu izlenimleri gibi dışsal kaynaklardan elde edilen ve Descartes epistemolojisinde doğuştan olmayan düşünceler.
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir odada masanın üzerinde duran kırmızı bir elmayı gördüğümüzde zihnimizde oluşan elma imgesi; ışık dalgalarının retinaya çarpması ve dışsal bir uyarıcının zihne veri sağlaması nedeniyle türetilmiş bir fikirdir.
Derin Analiz
Kartezyen epistemolojide temel bir ayrıma dayanan türetilmiş fikirler, zihnin tabula rasa (boş levha) durumundayken dış dünyanın duyu organları üzerindeki etkisiyle edindiği formları ifade eder. Descartes, bu fikirlerin doğuştan gelen (innate) kavramlara kıyasla daha az berrak, daha bulanık ve dolayısıyla mutlak hakikat bilgisine ulaşmada daha az güvenilir olduğunu savunmuştur. Dış duyumların ve ampirik verilerin zihindeki yansımaları olan bu yapı, modern bilişsel bilimde algısal girdiler ve dışsal uyarıcı işleme süreçlerinin felsefi atası olarak değerlendirilir.
Etimoloji
Latince 'derivare' (su akıtmak, kaynaktan uzaklaştırmak) kökünden türetilmiş 'derivatus' kelimesi ile Yunanca 'idea' (görünüm, biçim, düşünce) sözcüğünün birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Doğuştan gelen fikirler (innate ideas); türetilmiş fikirler dış dünyadan duyu yoluyla gelirken, doğuştan gelen fikirler zihnin kendi doğasında barındırdığı a priori hakikatlerdir.