Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doğuştan Gelen Fikirler

İnnate İdeas

Tanım

Herhangi bir duyusal deneyimden bağımsız olarak zihinde önceden var olduğu kabul edilen, sezgisel olarak aşikâr kavramlar ve akıl yürütme kapasiteleri.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bebeğin veya erken dönemdeki bir çocuğun, karmaşık fiziksel veya mantıksal eğitimler almamasına rağmen nesne sürekliliği veya temel sayısal sezgiler gibi mantık ilkelerini hızla kavraması, doğuştan gelen fikirlerin ve zihinsel şemaların başında olduğunu gösterir.

Derin Analiz

Felsefe tarihi ve bilişsel bilimlerin epistemolojik kökenlerinde yer alan bu kavram, zihnin boş bir levha (tabula rasa) olmadığı varsayımına dayanır. René Descartes, bu fikirleri dış dünyadan gelen duyusal verilerin bir ürünü olarak değil, rasyonelliğin ve akıl yürütme süreçlerinin temel kapasiteleri olarak ele almıştır. Modern bilişsel bilim ve evrimsel psikoloji bağlamında, bu kavram Chomsky'nin evrensel dilbilgisi veya modüler zihin kuramları gibi doğuştan donanımlı bilişsel yapılarla yeniden yorumlanmaktadır. Nörobiyolojik düzeyde, deneyimden bağımsız gelişen bu yatkınlıklar, genetik olarak kodlanmış sinirsel devrelerin ve beyin mimarisinin erken dönem organizasyonuna atfedilir.

Etimoloji

Latince 'innatus' (doğuştan gelen, içsel) kelimesinden türetilmiş olup, 'in-' (içinde) ve 'nasci' (doğmak) köklerine dayanır.

Karıştırmayın

Türetilmiş fikirler (derived ideas) ile karıştırılır; türetilmiş fikirler tamamen duyusal deneyimler ve dış algılar yoluyla sonradan edinilirken, doğuştan gelen fikirler deneyimden önce zihinsel altyapıda mevcuttur.