Üstbilişsel Dil Farkındalığı
Metalinguistic Awareness
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Sekiz yaşındaki bir çocuğun, 'Kapı kapıyı açtı ama kapı kilitliydi' gibi cümlelerdeki eş sesli kelimelerin yarattığı mizahı fark etmesi ve kelime oyunlarındaki çift anlamlılığı çözerek gülmesi, üstbilişsel dil farkındalığının kazanıldığının somut bir göstergesidir.
Derin Analiz
Bilişsel gelişim sürecinde dilin yapısının soyut bir düzeyde incelenmesini gerektiren bu yetenek, çocuğun kelimelerin ses dizilimleri, sözdizimi ve anlam katmanları üzerine düşünebilmesini sağlar. Genellikle sekiz yaş civarında belirginleşen bu aşama, bilişsel esneklik ve üstbiliş (metacognition) becerilerinin olgunlaşmasıyla doğrudan ilişkilidir. Dilin sadece kelime dağarcığıyla sınırlı kalmayıp, metaforlar, kelime oyunları ve mizah gibi literal (gerçek) anlamın ötesine geçen yönlerini kavramaya olanak tanır. Çift dilli bireylerde kod değiştirme (code-switching) ve çeviri süreçlerinin işlemesinde de merkezi bir rol oynar.
Etimoloji
İngilizce 'meta-' [ötesinde, üstünde] (Yunanca μετά) + 'linguistic' [dinsel, dille ilgili] (Latince 'lingua' [dil, lisan]) + 'awareness' [farkındalık] köklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Dil becerisi (linguistic competence) ile sıkça karıştırılır; ancak dil becerisi kurallara uygun konuşmayı sağlarken, üstbilişsel dil farkındalığı bu kuralların ve dilin kendisinin bilinçli bir şekilde analiz edilmesini gerektirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Üstbiliş
Metacognition
Bireyin kendi bilişsel süreçlerinin farkında olması ve bu süreçleri aktif olarak izleyip kontrol edebilme kapasitesi.
İncele
Kod Değiştirme
Code Switching
İki veya daha fazla dil, diyalekt ya da kayıt (register) bilen bireylerin, iletişim kurdukları bağlama, sosyal ortama veya gruba göre diller arası geçiş yapması durumu.
İncele