Uyarılma Aktarımı
Arousal Transfer
Tanım
Bir kaynaktan edinilen fizyolojik uyarılmanın tamamen sönmeden önce, zamansal yakınlık nedeniyle tamamen farklı ve alakasız ikinci bir uyarıcıya ya da duygusal tepkiye yönlendirilmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun ve stresli bir antrenmandan hemen sonra spor salonundan ayrılan bir bireyin, otoparkta arabasının önüne kıran başka bir sürücüye, normal zaman-mekan koşullarına kıyasla çok daha şiddetli bir öfke patlamasıyla tepki vermesi; çünkü vücudundaki artmış sempatik uyarılma hali henüz tamamen sönmemiştir.
Derin Analiz
Zillmann'ın Uyarılma-Aktarım Teorisi (excitation-transfer theory) temelinde şekillenen bu bilişsel-fizyolojik olgu, otonom sinir sisteminin (sempatik aktivasyon) ataletine dayanır. Birey, ilk olaydan (örneğin korkutucu bir köprüden geçmek veya yoğun bir tartışma) kalan kalıntı fizyolojik uyarılmayı (yüksek kalp atımı, adrenalin salınımı) mantıksal olarak doğru bağlamda tam olarak ayırt edemediğinde, bu enerjiyi hemen ardından karşılaştığı ikinci bir uyarana (örneğin romantik bir buluşma veya ani bir öfke krizi) atfeder. Bilişsel etiketleme sürecindeki bu gecikme, ikinci durumun yoğunluğunun norm dışı bir şekilde yüksek algılanmasına yol açar.
Etimoloji
İngilizce 'arousal' (uyanıklık, uyarılma hali, kökeni Orta İngilizce 'arouȝen') ve 'transfer' (aktarım, Latince 'trans-'[öteye, karşıya] + 'ferre'[taşımak]) kelimelerinin bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Duygusal bulaşma (emotional contagion) ve yanlış duygu atfı (misattribution of arousal). Yanlış duygu atfı daha geniş bir şemsiye kavramdır, uyarılma aktarımı ise bu durumun spesifik olarak art arda gelen ardışık bağlamlardaki dinamik mekanizmasını açıklar.