Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Uyum Arayışı

Concurrence Seeking

Tanım

Bir grup içinde, özellikle karar alma süreçlerinde fikir ayrışmalarından ve tartışmalardan kaçınma eğilimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yönetim kurulu toplantısında, yeni bir yatırım stratejisinin riskli olduğunu açıkça gören bir finans uzmanı, diğer üyelerin heyecanını ve genel eğilimini bozmamak için itirazlarını dile getirmekten vazgeçer ve 'Genel kurulun kararına katılıyorum' diyerek pasif bir uyum sergiler.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve grup dinamikleri literatüründe, bireylerin bilişsel konforu sosyal uyuma kurban etme mekanizması olarak incelenir. Irving Janis'in grup düşüncesi (groupthink) teorisinin temel yapı taşını oluşturur. Bireyler, gruptan dışlanma korkusu veya çatışma anksiyetesi nedeniyle kendi eleştirel düşüncelerini bastırır, alternatif hipotezleri göz ardı eder ve oybirliği yanılsamasına hizmet eden davranışlar sergilerler. Bu durum, bilişsel yükü azaltma ve grubun kolektif öz saygısını koruma adına rasyonelleştirilir ancak karar kalitesinde felaketle sonuçlanabilecek sistematik hatalara yol açar.

Etimoloji

Latince 'concurrere' (birleşmek, aynı fikirde olmak) fiilinden türetilmiş 'concurrence' ile Eski İngilizce kökenli 'seeking' (arama, peşine düşme) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Uyma davranışı (conformism) ile sıklıkla karıştırılır; uyma davranışı bireyin dışsal baskıyla çoğunluğa ayak uydurmasını kapsarken, uyum arayışı (concurrence seeking) özellikle grup içi çatışmayı proaktif olarak engelleme ve sahte bir fikir birliği üretme motivasyonudur.