Uyumlu Geçerlik
Congruent Validity
Tanım
Yeni geliştirilen bir ölçme aracının, aynı kavramı ölçmeyi amaçlayan halihazırda geçerliği kanıtlanmış diğer ölçüm araçlarıyla yüksek düzeyde korelasyon gösterme derecesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen 'Kısa Depresyon Ölçeği'nin uyumlu geçerliğini test etmek için, araştırmacılar aynı örnekleme hem bu yeni ölçeği hem de on yıllardır klinik kullanımı altın standart olan 'Beck Depresyon Envanteri'ni uygularlar. İki ölçekten elde edilen puanlar arasında r = .82 düzeyinde güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanması, yeni ölçeğin uyumlu geçerliğinin yüksek olduğunu kanıtlar.
Derin Analiz
Psikometride ve nicel araştırma yöntemlerinde uyumlu geçerlik, yapı geçerliğinin (construct validity) ampirik olarak kanıtlanmasında kritik bir alt bileşendir. Yakınsak geçerliğin (convergent validity) bir eş anlamlısı veya türevi olarak değerlendirilir. İstatistiksel düzlemde, iki farklı testten elde edilen puanlar arasındaki Pearson veya Spearman korelasyon katsayısının hesaplanması yoluyla test edilir. Beklenen yüksek pozitif korelasyon, yeni aracın hedeflenen teorik yapıyı doğru bir şekilde yakaladığını doğrular. Ancak bu süreçte ortak yöntem varyansının (common method variance) yarattığı yapay korelasyon tehlikesine karşı dikkatli olunmalı, ölçüm hataları çok boyutlu yapısal eşitlik modellemesi (SEM) ile kontrol edilmelidir.
Etimoloji
Latince 'congruere' (uyumlu olmak, birleşmek) fiilinden türetilen 'congruent' sıfatı ile Latince 'validus' (güçlü, geçerli) kökünden gelen 'validity' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Uyumlu (Yakınsak) geçerlik, genellikle 'ayırt edici geçerlik' (discriminant validity) ile karıştırılır. Uyumlu geçerlik, aynı şeyi ölçmesi beklenen araçların birbiriyle örtüşmesini incelerken; ayırt edici geçerlik, farklı yapıları ölçen araçların birbiriyle ilişkisiz (düşük korelasyonlu) olması gerektiğini savunur.