Uzun Gecikmeli Koşullama

Long-delay Conditioning

Tanım

Koşullu uyarıcının (CS), koştullumsuz uyarıcının (US) başlangıcına kadar uzun bir süre boyunca (genellikle birkaç dakika) sunulduğu klasik koşullama prosedürüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir köpeğe zil çalındıktan tam 5 dakika sonra et verilmesi sürecinin tekrarlandığı bir deneyde, köpek ilk başta zil sesini duyar duymaz salya akıtırken; zamanla zilin çalmasından sonraki ilk 4 dakika boyunca salya akıtmayı keser, etin sunulmasına saniyeler kala salya tepkisini yoğunlaştırır.

Derin Analiz

Klasik (Pavlovsal) koşullama paradigmasında uzun gecikmeli koşullama, organizmanın zamanlama becerilerini ve uyarıcılar arası aralığın (ISI - Inter-Stimulus Interval) işlenmesini incelemek için kritik bir yöntemdir. Bu prosedürde, koşullu uyarıcının sunumu ile koşullumsuz uyarıcının verilmesi arasında hatırı sayılır bir zaman gecikmesi bulunur. Sürecin ilerleyen evrelerinde 'gecikme inhibisyonu' (inhibition of delay) adı verilen bir fenomen ortaya çıkar; bu aşamada organizma, koşullumsuz uyarıcının hemen gelmeyeceğini öğrenerek tepkisini gecikmenin ilk aşamalarında bastırır ve yalnızca US'ye yakın zamanda tepki vermeye başlar. Nörobiyolojik düzeyde bu durum, prefrontal korteks ile hipokampus arasındaki zaman algısı ve iz bırakma mekanizmalarının iş birliğini gerektirir.

Etimoloji

Latince 'longus' [uzun] ve 'dilatare' [geciktirmek/uzatmak] kelimeleri ile Anglo-Sakson kökenli 'conditioning' [koşullama, edinim] terimlerinin birleşimi.

Karıştırmayın

İz koşullaması (trace conditioning) ile karıştırılır; iz koşullamasında koşullu uyarıcı US verilmeden önce sonlandırılır ve arada boş bir 'iz' süresi kalır, uzun gecikmeli koşullamada ise CS, US başlayana kadar kesintisiz devam eder.

Keşfetmeye Devam Edin

Gecikme İnhibisyonu

İnhibition Of Delay

Gecikmeli klasik koşullama süreçlerinde, koşullu uyaranın sunumu ile koşulsuz uyaranın gelmesi arasındaki süre uzadıkça, koşullu tepkinin uyaranın hemen başında değil, ödülün yaklaştığı son anlarda ortaya çıkması durumu.

İncele

Klasik Koşullama

Classical Conditioning

Başlangıçta nötr olan bir uyarıcının, refleksif bir tepki uyandıran doğal bir uyarıcıyla defalarca eşleşmesi sonucunda, tek başına o refleksif tepkiyi tetikler hale gelmesini sağlayan temel bir öğrenme mekanizmasıdır.

İncele