Veri İndirgeme
Data Reduction
Tanım
Geniş bir ölçüm veya değişken setini, teorik olarak daha anlamlı, güvenilir ve yönetilebilir daha küçük bir biçime dönüştürme süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının genel yaşam doyumunu incelemek amacıyla geliştirdiği 60 maddelik ölçeği 500 kişiye uyguladıktan sonra, verideki çoklu bağlantılılığı (multicollinearity) gidermek ve kavramsal karmaşayı önlemek için faktör analizi uygulaması; bu analiz sonucunda maddelerin 'ilişki doyumu', 'mesleki tatmin' ve 'yaşamın anlamı' olmak üzere üç ana boyuta indirgenmesi.
Derin Analiz
Çok değişkenli istatistik ve psikometri alanlarında, yüksek boyutlu veri matrislerinin varyans kaybını minimumda tutarak özetlenmesi temel amaçtır. Faktör analizi, temel bileşenler analizi (PCA) ve kümeleme analizleri bu sürecin en yaygın matematiksel araçlarıdır. Özellikle psikolojik test geliştirme süreçlerinde, elli veya yüz maddelik ham verilerin, örtük (latent) yapıları temsil eden temel boyutlara indirgenmesi, hem yapı geçerliğini artırır hem de istatistiksel modellerin parazitten arınmasını sağlar.
Etimoloji
Latince 'datum' (verilen, sunulan şey, *dare* fiilinin geçmiş ortaacı) ve 'reductio' (geri getirme, indirgeme, *ducere* [götürmek, çekmek] fiilinden türetilmiştir) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Veri temizleme (data cleaning - hatalı veya eksik verilerin ayıklanması süreci) ve veri madenciliği (data mining - büyük veri setlerinden örüntü keşfetme süreci); veri indirgeme ise doğrudan boyutluluğu ve değişken sayısını azaltma operasyonudur.