Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yanlış Red

False Rejection

Tanım

Sinyal Tespit Teorisi'nde, arka plan gürültüsü içinde sunulan gerçek bir uyarıcının veya sinyalin tespit edilememesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Havaalanı güvenlik taraması yapan bir X-ray operatörünün, ekrandaki karmaşık görsel gürültü (diğer eşyalar) arasında gizlenmiş bir silahı, 'zararsız nesne' olarak değerlendirip fark edememesi ve tarayıcıdan geçmesine izin vermesi yanlış red vakasıdır.

Derin Analiz

Sinyal Tespit Teorisi (Signal Detection Theory - SDT) çerçevesinde 'ıskalama' (miss) olarak da bilinen yanlış red, algısal ve bilişsel karar verme mekanizmalarının temel bir hata türüdür. Bireyin veya sistemin bir uyarıcının varlığına dair eşik değerini çok yüksek tutması, belirsizlik durumunda temkinli davranarak 'uyarıcı yok' kararı vermesiyle tetiklenir. Nörobiyolojik düzeyde, duyusal kortekslerden gelen zayıf sinyallerin prefrontal korteksteki karar verme devreleri tarafından gürültü olarak etiketlenip elimine edilmesiyle sonuçlanır. Klinik psikolojide dikkat eksikliği, tetikte olma (vigilance) bozuklukları veya psikometrik testlerdeki yanıltıcı negatif sonuçların açıklanmasında kritik bir parametredir.

Etimoloji

Latince 'falsus' (yanlış, aldatıcı) ve 'reiectio' (geri çevirme, reddetme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Yanlış alarm (false alarm) ile sıklıkla karıştırılır; yanlış alarm sinyal yokken var olduğunu söyleme hatasıdır (Tip I hata), yanlış red ise sinyal varken yok demez durumudur (Tip II hata).