Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yargılama Kararı

Adjudication

Tanım

Bir mahkemenin veya yetkili merciin, taraflar arasındaki uyuşmazlığı delil ve argümanları inceleyerek resmi ve bağlayıcı bir karara bağlama süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir kazası sonrasında sigorta tazminatları ve maluliyet oranları üzerinde anlaşmazlığa düşen tarafların, bilirkişi raporları ve tıbbi psikiyatri değerlendirmelerini sunarak nihai tazminat miktarının hakem heyeti tarafından karara bağlanması.

Derin Analiz

Hukuk psikolojisi ve adli psikoloji bağlamında yargılama kararı, bilişsel süreçlerin hukuki uyuşmazlıkların çözümünde somutlaşmış halidir. Karar vericilerin (hakem, hakim veya kurul üyeleri) karmaşık bilgiyi işleme, bilişsel önyargıları (confirmation bias vb.) yönetme, olasılıksal akıl yürütme ve adalet algısı gibi bilişsel mekanizmalarını devreye soktuğu kurumsal bir prosedürdür. Klinik psikoloji pratiğinde, adli değerlendirme raporlarının mahkemeye sunulması ve bu süreçte bireyin hukuki ehliyetinin ya da cezai ehliyetinin tespiti aşamasında da kritik bir dönüm noktası oluşturur.

Etimoloji

Latince 'adjudicare' (hüküm vermek, hükümle tahsis etmek) fiilinden türetilmiştir; 'ad-' (yönelme, -e doğru) ve 'judicare' (yargılamak, hakemlik etmek, 'jus/judic-' [hukuk, adalet]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Arabuluculuk (mediation) ile karıştırılır; arabuluculuk tarafların kendi aralarında uzlaşmasını sağlarken, yargılama kararında (adjudication) yetkili merci taraflar adına bağlayıcı bir hüküm kurar.