Yaşam Gözden Geçirme
Life Review
Tanım
Bireylerin, özellikle yaşlı yetişkinlerin, geçmiş yaşam deneyimlerini bilinçli olarak değerlendirdikleri ve anlamlandırdıkları psikolojik süreç.
Örnek Vaka / Uygulama
74 yaşında terminal evrede kanser tanısı alan bir erkek hasta, psikoterapi seanslarında çocukluğundan itibaren yaşadığı önemli dönüm noktalarını, kariyerini ve aile ilişkilerini kronolojik olarak ele alır. Terapist eşliğinde geçmişteki kırgınlıkları için af dileme mektupları yazar ve hayatının olumlu yönlerini bir envanter gibi toplayarak varoluşsal bir huzur ve içsel bütünlük hissine ulaşır.
Derin Analiz
Robert N. Butler tarafından 1961 yılında literatüre kazandırılan yaşam gözden geçirme, Erik Erikson'un psikososyal gelişim kuramındaki 'benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk' evresiyle doğrudan örtüşen yapısal bir süreçtir. Hafıza sistemlerinin, özellikle otobiyografik bellek ve epizodik hatırlamanın aktif katılımıyla gerçekleşir. Yaşlılık döneminde yaklaşan ölüm farkındalığı veya kronik hastalıklar karşısında bir uyum mekanizması olarak ortaya çıkar. Bireyin geçmişteki başarılarını, travmalarını, pişmanlıklarını ve çözülmemiş çatışmalarını bilişsel olarak yeniden çerçevelemesine olanak tanır. Klinik pratikte, hafif düzeyde depresyon semptomları gösteren yaşlılarda veya terminal dönemdeki hastalarda anlam arayışını desteklemek ve ego bütünlüğünü sağlamak amacıyla yapılandırılmış bir psikoterapi müdahalesi olarak kullanılır.
Etimoloji
İngilizce 'life' (yaşam, ömür) ve 'review' (yeniden incelemek, gözden geçirmek; Latince *re-* [yeniden] + *videre* [görmek] kökünden türetilmiştir) kelimelerinin birleşiminden oluşan analitik bir kavramdır.
Karıştırmayın
Genel anımsama (reminiscence) ile sıklıkla karıştırılır; anımsama daha çok keyifli geçmiş anıları rastgele paylaşmayı veya sosyal bağ kurmayı amaçlarken, yaşam gözden geçirme daha derin, analitik, çözümlenmemiş çatışmaları ve nihai anlam arayışını içeren yapılandırılmış bir süreçtir.