Yaşam Öyküsü Yöntemi
Life-history Method
Tanım
Bireyin güncel işlevselliğini değerlendirmek amacıyla geçmişteki kritik olayları ve dönüm noktalarını sistematik olarak özetleyen yapılandırılmış mülakat yaklaşımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında terapistin, danışanın çocukluk dönemi kayıpları, ergenlikteki sosyal uyum sorunları ve önceki iş deneyimlerini kronolojik bir sırayla sorarak, bugünkü panik atak belirtilerinin tetikleyicileri ile geçmiş yaşantıları arasındaki bağları kurması.
Derin Analiz
Yaşam öyküsü yöntemi, klinik psikoloji ve gelişim psikolojisinde bireyin biyografik verilerini kronolojik ve nedensel bir bağlamda incelemek için kullanılan nitel ve yarı yapılandırılmış bir veri toplama aracıdır. Bireyin geçmiş deneyimlerini, travmalarını, başarılarını, sosyal bağlamını ve gelişimsel aşamalarını detaylıca haritalandırarak bugünkü psikopatolojinin veya adaptif mekanizmaların kökenine inmeyi hedefler. Psikodinamik ve biyopsikososyal formülasyonlarda, bireyin öznel deneyim dünyasını anlamak ve davranış kalıplarının sürekliliğini izlemek açısından kritik bir metodolojik temel sunar.
Etimoloji
İngilizce 'life' (yaşam, hayat) ve 'history' (tarih, öykü) kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur; kökeni Eski İngilizce 'líf' ve Latince 'historia' kelimelerine dayanır.
Karıştırmayın
Anamnez (tıbbi ve psikiyatrik geçmişe odaklanan daha kısa ve semptom odaklı tıbbi öykü) ve serbest çağrışım (psikanalizde anlık zihinsel akışa dayalı teknik) ile karıştırılır; yaşam öyküsü yöntemi ise çok daha kapsamlı, yapılandırılmış ve biyografik bir mülakat formatını ifade eder.