Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yönlendirilmiş İmgeleme

Guided İmagery

Tanım

Stres yönetimi, ağrı kontrolü ve iyileşme süreçlerini desteklemek amacıyla, zihinsel imgelerin bilinçli olarak tetiklenerek gevşemiş ve odaklanmış bir durum indüklenmesini sağlayan zihin-beden müdahalesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronikmiyofasiyal ağrı tanısı alan bir danışana, klinik ortamda terapist rehberliğinde sakin ve güvenli bir doğa manzarasını (örneğin serin bir akarsu kenarı) tüm duyusal modaliteleriyle (su sesi, havadaki çam kokusu, tenindeki rüzgar hissi) zihninde canlandırması söylenir. Bu süreçte danışanın kalp atış hızı değişkenliği artar ve kas gerginliği belirgin şekilde düşer.

Derin Analiz

Yönlendirilmiş imgeleme, parasempatik sinir sistemini aktive ederek fizyolojik uyarılmışlığı azaltan, bilişsel ve somatik bir müdahale yöntemidir. Nörogörüntüleme çalışmaları, canlı zihinsel simülasyonların, dışsal gerçeklikte algılanan uyarıcılara benzer nöral devreleri (örneğin birincil ve ikincil görsel korteks, motor korteks) aktive ettiğini göstermektedir. Bu mekanizma, bireyin kendi nörofizyolojik durumunu düzenlemesine, kortizol salınımını baskılamasına ve proprioseptif ile interoseptif farkındalığı yeniden yapılandırmasına olanak tanır. Klinik pratikte, özellikle psikosomatik rahatsızlıklar, kronik ağrı yönetimi ve anksiyete bozukluklarında somatik distresle başa çıkmak için bilişsel davranışçı tekniklerle entegre biçimde kullanılır.

Etimoloji

İngilizce 'guide' (rehberlik etmek, yönlendirmek) fiili ile Latince 'imago' (görüntü, suret) kökünden türetilen 'imagery' kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Sadece görselleştirme (visualization) ile karıştırılabilir; ancak yönlendirilmiş imgeleme yalnızca görsel duyuyu değil, işitsel, koku alımsal, tat duyusu ve kinestetik/dokunsal tüm duyusal algı simülasyonlarını kapsayan daha geniş bir zihin-beden müdahalesidir.