Yukarı Yönlü Hareketlilik
Upward Mobility
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
İşçi sınıfı bir aileden gelen ve burslu olarak tıp fakültesini bitirip uzman bir cerrah olan Dr. Demir'in, kariyerinin ilerleyen aşamalarında üst-orta sınıf sosyal ağlara dahil olması ve yaşam tarzını buna göre yeniden şekillendirmesi yukarı yönlü hareketliliğin klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Sosyoloji ve davranış bilimleri kesişiminde incelenen bu kavram, bireylerin eğitim, gelir, mesleki prestij ve güç eksenlerinde konum değiştirmesini ifade eder. Genişleyen ekonomilerde ve esnek tabakalaşma sistemlerinde daha belirgin hale gelir. Psikolojik düzeyde, yukarı yönlü hareketlilik bireyin öz saygısını, kimlik algısını ve aidiyet duygularını kökten dönüştürürken; aynı zamanda 'yükselen sınıf' (parvenu) stresine, aidiyet çatışmalarına ve kronik performans kaygısına zemin hazırlayabilir. Bilişsel ve davranışsal uyum süreçleri, bireyin yeni sosyal çevrenin normlarını (habitus) içselleştirmesini zorunlu kılar.
Etimoloji
Latince 'mobilis' [hareketli, değişken] ve 'supra' [üst, yukarı] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yatay hareketlilik (aynı sosyal statü içindeki mesleki veya coğrafi yer değiştirmeler) ile sıklıkla karıştırılır; temel fark, yukarı yönlü hareketlilikte hiyerarşik basamaklarda dikey bir tırmanış ve statü artışı olmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Zorunlu Uyum Etkisi
Zorunlu Uyum Etkisi
Forced Compliance Effect
Bir bireyin tutumlarıyla çelişen bir davranışı sergilemeye dışsal baskıyla zorlanmasının ardından, davranışıyla tutumunu uyumlu hale getirmek için tutumunu değiştirme eğilimidir.
İncele
Güç Temeli
Güç Temeli
Power Base
Bir bireyin diğer bireylerin tutum, davranış veya kararlarını etkileme kapasitesinin kişilerarası kaynağı ve yapısal dayanağı.
İncele
Dikey Hareketlilik
Dikey Hareketlilik
Vertical Mobility
Bireylerin veya grupların bir sosyal sınıftan diğerine geçişi; yukarı veya aşağı yönlü yer değiştirme süreci.
İncele
İlkeli Müzakere
İlkeli Müzakere
Principled Negotiation
Bireyler veya gruplar arasındaki çatışmaları, devam eden ilişkilerin değerini koruyarak karşılıklı fayda sağlayan bir çözüme ulaştırmayı amaçlayan stratejik bir uzlaşı prosedürüdür.
İncele