Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Zorlayıcı Güç

Coercive Power

Tanım

Bireylerin veya grupların uyumunu ceza uygulama ya da ceza tehdidi gibi zorlayıcı yöntemlerle sağlama kapasitesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir departman yöneticisinin, projeyi zamanında bitiremeyen çalışanlarına maaş kesintisi yapacağını veya işten çıkarma tehdidinde bulunarak mesaiye kalmaya zorlaması zorlayıcı gücün tipik bir örneğidir.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve örgütsel davranış literatüründe Frans ve Raven'ın güç tabanlı taksonomisinde yer alan temel dinamiklerden biridir. Bireylerin otoriteye itaati genellikle korku, kaçınma motivasyonu veya cezalandırılmama arzusu üzerinden şekillenir. Nörobiyolojik düzeyde, bu tarz bir güce maruz kalmak amigdala aktivasyonunu tetikler, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksını uyararak akut stres yanıtı ve kaç-savaş tepkisi üretir. Uzun vadede ise içsel motivasyonun zayıflamasına, yabancılaşmaya ve örgütsel bağllığın radikal biçimde düşmesine yol açar.

Etimoloji

Latince 'coercere' (bir araya toplamak, zapt etmek, sınırlamak) fiilinden türetilmiş 'coercitio' kelimesine dayanır; güç kavramı ise Latince 'potentia' kökünden evrilmiştir.

Karıştırmayın

Meşru güç (legitimate power) ve ödül gücü (reward power) ile sıklıkla karıştırılır; ancak ayırt edici temel unsuru olumlu pekiştireçler veya unvan yerine doğrudan ceza tehdidine dayanmasıdır.