Abilify
Abilify
Tanım
Aripiprazol etken maddesinin tescilli ticari adı olup, parsiyel dopamin ve serotonin agonisti mekanizmasıyla çalışan atipik bir antipsikotik ajandır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik takibinde 3 yıldır şizofreni tanısıyla izlenen 28 yaşındaki bir erkek hasta, negatif belirtiler (duygulanımda küntlük, sosyal içe çekilme) ve tam olmayan remisyon nedeniyle başvurduğu psikiyatri kliniğinde, tam antagonist özellikli eski nesil bir antipsikotikten aripiprazole (Abilify) geçirilir; takip eden haftalarda hastanın psikomotor aktivitesinde düzelme ve sedasyon düzeyinde belirgin azalma gözlenir.
Derin Analiz
Abilify, farmakolojik olarak diğer atipik antipsikotiklerden ayrışan benzersiz bir profile sahiptir. Klasik antipsikotikler dopamin reseptörlerini tamamen bloke ederken, aripiprazol bir D2 ve 5-HT1A parsiyel agonisti, aynı zamanda 5-HT2A antagonistidir. Bu parsiyel agonist profil, mezolimbik yoldaki aşırı dopaminerjik aktiviteyi baskılarken, mezokortikal veya nigrostriatal yollardaki yetersiz dopamin tonüsünü yukarı yönlü modüle etmesine olanak tanır. Klinik pratikte şizofreni, bipolar bozukluğun manik veya mikser epizodları ve majör depresif bozuklukta augmentasyon (ek tedavi) amacıyla reçete edilir. Ekstrapiramidal yan etki riskinin klasik antipsikotiklere kıyasla daha düşük olması, reseptör doluluk oranının kinetik özellikleriyle doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
İngilizce kökenli tescilli ticari marka ismi; 'ability' (yetenek, kapasite) kelimesi ile 'remedy' (çare, tedavi) veya farmasötik isimlerde sıkça kullanılan işlevsellik çağrıştıran ses birimlerinin bilinçli bir bileşimi.
Karıştırmayın
Haloperidol (tipik antipsikotik, yüksek ekstrapiramidal risk taşır) ve Olanzapin (kuvvetli 5-HT2A/D2 antagonistidir, metabolik sendrom riski aripiprazole göre çok daha yüksektir).
Keşfetmeye Devam Edin
Aripiprazol
Aripiprazole
Dopamin D2 ve serotonin 5-HT1A reseptörlerinde kısmi agonist, serotonin 5-HT2A reseptöründe ise antagonist olarak görev yapan atipik antipsikotik ilaç.
Atipik Antipsikotik
Atypical Antipsychotic
Şizofreni ve bipolar mani gibi psikotik bozuklukların tedavisinde kullanılan, birinci nesil antipsikotiklere kıyasla daha düşük ekstrapiramidal yan etki profiline sahip ikinci nesil psikotrop ilaç sınıfı.
Dopamin Reseptörü
Dopamine Receptor
Dopamin ve kimyasal olarak ilişkili bileşiklere duyarlı olan, sinir sistemi ve periferik dokularda yer alan bir G protein-bağlı reseptör sınıfıdır.