Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Açık Tutum Ölçütü

Explicit Attitude Measure

Tanım

Bir bireyin herhangi bir nesne, olay ya da kişiye yönelik tutumunun, bu durumun bilincinde olarak doğrudan değerlendirildiği öz-bildirim temelli ölçüm prosedürü.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacının, katılımcılara doğrudan göçmen politikalarına ilişkin ne kadar destek verdiklerini 1'den 7'ye kadar derecelendirilen bir tutum ölçeği üzerinden sorması açık tutum ölçütüne klasik bir örnektir.

Derin Analiz

Açık tutum ölçütleri, sosyal psikoloji ve bilişsel bilimlerde bireylerin düşünce, inanç ve değer yargılarını bilinçli bir farkındalık düzleminde rapor etmelerine dayanan yöntemlerdir. Likert tipi ölçekler, semantik fark ölçekleri (semantic differential) ve doğrudan anketler bu kategorinin temel araçlarını oluşturur. Metodolojik olarak katılımcının gözlem yeteneğine ve sosyal istenirlik (social desirability) yanlılığına açık olması en büyük sınırlılıkları arasında yer alır. Bireyler, ölçüldüklerini bildikleri için tutumlarını normatif beklentilere göre manipüle etme eğilimi gösterebilirler; bu durum örtük ölçütlerle karşılaştırmalı analizleri zorunlu kılar.

Etimoloji

Latince 'explicare' (açmak, göz önüne sermek, belirginleştirmek) fiilinden türetilen 'explicit' sıfatı ile Latince 'mensura' (ölçü) kökünden gelen 'measure' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Örtük tutum ölçütü (implicit attitude measure) ile karıştırılır; örtük ölçütler bireyin farkında olmadığı veya kontrol edemediği otomatik bilişsel tepkileri (örneğin IAT - Örtük Çağrışım Testi) ölçerken, açık ölçütler tam bilinçli farkındalık gerektirir.