Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ahlaki Bağımsızlık

Moral İndependence

Tanım

Çocuğun, bir eylemin ahlaki değerinin sonuçlardan ziyade niyet ve öznel koşullar tarafından belirlendiğini kavradığı gelişimsel aşama.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocuk, annesinin en sevdiği vazoyu yanlışlıkla temizlik yaparken kıran kardeşinin niyetinin kötü olmadığını bildiği için ona ceza verilmemesi gerektiğini savunur; oysa dört yaşındaki kardeş sadece kırılan vazo sayısına (sonuca) bakarak ceza talep edecektir.

Derin Analiz

Jean Piaget'nin bilişsel ve ahlaki gelişim kuramının merkezinde yer alan bu kavram, heteronom ahlaktan özerk ahlata geçişin imzasını oluşturur. Çocuk artık kuralların değişmez, otorite tarafından dayatılan mutlak dogmalar olmadığını; karşılıklı anlaşmaya dayalı ve niyet odaklı sosyal yapılar olduğunu fark eder. Piaget'nin klinik mülakatlarında, örneğin yanlışlıkla çok sayıda tabak kıran bir çocuk ile hırsızlık yaparken tek bir tabak kıran çocuğun eylemlerini değerlendirme biçimlerindeki kayma, bu bilişsel olgunlaşmanın ampirik göstergesidir.

Etimoloji

Latince 'moralis' [töreye/ahlaka ilişkin] ve 'independentia' [bağımsızlık, in-[olumsuzluk/karşıtlık] + pendere [asılı durmak, bağlı olmak] köklerinden türetilmiştir.]

Karıştırmayın

Ahlaki gerçekçilik ile karıştırılır; ahlaki gerçekçilik kuralların mutlak ve sonuç odaklı olduğunu savunurken, ahlaki bağımsızlık niyetin önemini ve kuralların esnekliğini vurgular.