Aile Bazlı Hata Oranı
Family-wise Error Rate
Tanım
Bir veri setinde birden fazla hipotez testi aynı anda yürütüldüğünde, en az bir Tip I hatası (yanlış pozitif) yapma kümülatif olasılığı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöropsikoloji laboratuvarında, yeni geliştirilen bir bilişsel müdahale programının beyin bölgelerinin aktivasyonuna etkisini inceleyen bir araştırmacı, 20 farklı fMRI bölgesini bağımsız t-testleri ile karşılaştırır. Herhangi bir düzeltme yapmaksızın p < .05 sınırını kullanırsa, tamamen şans eserliğe bağlı olarak en az bir beyin bölgesinde sahte bir etki (Tip I hatası) bulma olasılığı yaklaşık %64'e ulaşır. Araştırmacı bu hatayı önlemek için FWER kontrolü (örn. Bonferroni düzeltmesi) uygulayarak eşik değerini aşağı çeker.
Derin Analiz
İstatistikte, tek bir test için anlamlılık düzeyi (alfa) genellikle .05 olarak belirlenir. Ancak bir araştırmada aynı veri kümesi üzerinde çoklu karşılaştırmalar (multiple comparisons) yapıldıkça, en az bir tane hatalı ret (Tip I hatası) yapma olasılığı katlanarak artar. Örneğin, yirmi bağımsız test yapıldığında aile bazlı hata oranı .05 olmaktan çıkarak kabaca %64'e fırlar. Bu matematiksel sapmayı kontrol altına almak için Bonferroni düzeltmesi, Holm-Bonferroni yöntemi veya Tukey HSD gibi post-hoc testler devreye sokulur. Amaç, tüm test ailesi genelindeki yanılgı riskini nominal seviyede tutmaktır.
Etimoloji
İngilizce 'family' (istatistikte hipotez ailesi/grubu anlamında) ve 'error rate' (hata oranı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Test bazlı hata oranı (testwise error rate) ile karıştırılır; test bazlı oran tek bir testin hata olasılığını verirken, FWER tüm test ailesindeki kümülatif riski ifade eder.