Akıl Hastalığı Nedeniyle Cezai Ehliyeti Olmama
Not Guilty By Reason Of İnsanity (NGRI)
Tanım
Sanığın, işlediği suç sırasında eyleminin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneğini ortadan kaldıran ciddi bir zihinsel bozukluğa sahip olduğu gerekçesiyle cezai sorumluluğunun bulunmadığına hükmedilen adli karar.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli paranoid şizofreni tanısı olan bir bireyin, işitsel varsanılar (emir veren sesler) etkisiyle 'dünyayı kurtardığı' inancıyla bir komşusuna saldırması vakasında, adli psikiyatri heyeti sanığın fiil anında gerçeği değerlendirme yeteneğini tamamen yitirmiş (akut psikotik atak) olduğunu raporlamış ve mahkeme NGRI hükmü vererek sanığı cezaevine değil, yüksek güvenlikli bir psikiyatri kliniğine sevk etmiştir.
Derin Analiz
Adli psikiyatri ve hukuk kesişiminde yer alan bu kavram, cezai sorumluluğun (mens rea) temel şartı olan 'suç kastı ve irade özgürlüğü' prensibine dayanır. Bilişsel veya iradi denetimi imkansız kılan psikotik bozukluklar, ağır bipolar mani veya şizofreni gibi tablolar incelenir. Mahkeme sürecinde klinik psikiyatristler ve nöropsikologlar retrospektif bir değerlendirme yaparak sanığın suç anındaki zihinsel durumunu rekonstrüktüf yöntemlerle analiz ederler. Amaç cezalandırmak değil, toplumsal güvenliği sağlarken bireyin tıbbi tedavi almasını temin etmektir.
Etimoloji
Latince 'non compos mentis' (akli dengesi yerinde olmama) ve hukuk Latincesi kökenlerine dayanan, failin fiil sırasındaki zihni kusurluluğunu ifade eden adli tıp ve hukuk terimi.
Karıştırmayın
Yetersiz ehliyet (incompetence to stand trial - yargılanma ehliyeti ile karıştırılır; NGRI suç anındaki durumu incelerken, diğeri sanığın şu an mahkeme sürecini anlayıp anlayamayacağını inceler), Antisosyal Kişilik Bozukluğu (muhalif veya suç içeren davranışlar sergiler ancak gerçeği değerlendirme yetisi yerinde olduğu için cezai ehliyeti tamdır).
Keşfetmeye Devam Edin
Adli Psikiyatri
Adli Psikiyatri
Forensic Psychiatry
Psikiyatri bilimi ile hukuk sisteminin kesişim kümesinde yer alan; mental bozuklukların yasal süreçler, mahkemeler ve suç sorumluluğu bağlamındaki izdüşümlerini inceleyen psikiyatri alt dalı.
İncele