Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Algısal Değişmezlik

Constancy

Tanım

Duyusal girdilerdeki sürekli değişime rağmen, çevredeki nesne ve uyarıcıların boyut, şekil, renk gibi özelliklerinin zihinsel olarak aynı algılanmaya devam etmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir arkadaşınız size doğru yürürken retinadaki görüntüsü fiziksel olarak giderek büyür; ancak beyin bu büyüklüğü nesnenin gerçek boyutundaki bir artış olarak değil, mesafedeki değişimin bir sonucu olarak yorumlar ve arkadaşınızın boyunu sabit (değişmez) algılamaya devam eder.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve görsel algı literatüründe algısal değişmezlik, beynin dış dünyayı tutarlı ve güvenilir bir biçimde temsil etme yeteneğinin temel taşıdır. Retinaya düşen projeksiyon sürekli olarak değişmesine karşınörneğin uzaktaki bir nesne yaklaştığında veya ışıklandırma koşulları radikal biçimde farklılaştığındabilişsel sistem bu değişimleri bağlamsal ipuçları ve geçmiş deneyimler ışığında normalize eder. Bu süreç, alt düzey duyusal verinin üst düzey kortikal yapılar tarafından aktif bir şekilde yorumlanmasını gerektirir ve organizmanın kaotik bir duyusal akış içinde yönünü kaybetmeden hayatta kalmasını sağlar.

Etimoloji

Latince 'constantia' (sabit kalma, kararlılık) kelimesinden türetilmiştir; kökeni 'constare' (birlikte durmak, yerinde durmak) fiiline dayanır.

Karıştırmayın

Duyusal Adaptasyon (duyusal reseptörlerin sürekli uyarıma karşı duyarsızlaşması) ile sıkça karıştırılır; değişmezlik ise duyusal girdi değişmesine rağmen algının sabit kalmasını ifade eder.