Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Anaklitik Nesne Seçimi

Anaclitic Object Choice

Tanım

Psikanalitik kuramda, bireyin bebeklik ve erken çocukluk döneminde bakım veren ebeveynlerinden aldığı yardım, konfor ve desteği sağlayacak nitelikte bir partner veya nesne seçmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yetişkin yaşamında sürekli olarak kendisinden yaşça büyük, koruyucu, her kararını onaylayan ve bakım veren otoriter partnerler seçen ve bu partnerlerden ayrıldığında derin bir terk edilme ve çaresizlik kaygısı yaşayan bir bireyin ilişkisel örüntüsü.

Derin Analiz

Klasik psikanalitik teoride nesne seçimi iki ana eksende incelenir: Anaklitik (yaslanarak yapılan) nesne seçimi ve narsistik nesne seçimi. Anaklitik seçimde libido, erken dönemde birincil bakım veren (genellikle anne) figürünün sağladığı korunma, beslenme ve şefkat gibi temel hayatta kalma ve güven gereksinimleri üzerinden şekillenir. Birey, yetişkinlik ilişkilerinde bu ilk prototipin özelliklerini arar; örneğin bir kadının babasına benzeyen, bir erkeğin ise annesine benzeyen bir partner seçmesi bu dinamikle açıklanır. Sigmund Freud, bu yönelimi birincil nesne ilişkilerinin ve erken dönem psikoseksüel gelişim basamaklarının (özellikle oral dönem kalıntılarının) yetişkin nesne ilişkilerindeki tekrarı olarak konumlandırmıştır.

Etimoloji

Yunanca 'anaklisis' (anakeisthai [dayanmak, yaslanmak, yaslanarak destek aramak]) kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Narsistik nesne seçimi ile karıştırılır; narsistik seçimde birey kendine benzeyen, kendi ideal benliğini ya da geçmişteki öz benliğini yansıtan bir partner seçerken, anaklitik seçimde dışsal bir bakım verenin sağladığı destek ve koruma odak alınır.