Aracı Davranış
Mediating Behavior
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında yiyecek pekiştireci alabilmek için belirli bir süre kaldıraç basmama kuralına uyması gereken bir güvercinin, bu bekleme süresi boyunca kafes içinde ritmik baş hareketleri veya dönme eylemleri sergilemesi. Bu ritmik hareketler doğrudan yiyecek sağlamasa da, zamanlamayı tutturmasını ve nihai pekiştireci alma olasılığını artırmaktadır.
Derin Analiz
Davranışçı psikoloji ve edimsel koşullama çerçevesinde aracı davranış, organizmanın nihai bir pekiştirece ulaşma sürecini kolaylaştıran veya hızlandıran operant tepkileri kapsar. Bu tür davranışlar genellikle doğrudan birincil pekiştirece yönelmez; bunun yerine, hedef davranışın ortaya çıkış koşullarını optimize eden bir hazırlık veya sürdürücü işlev görür. Deneysel analizlerde, organizmanın zamanlama (timing) becerilerini geliştirdiği veya gecikmeli pekiştirme (delayed reinforcement) süreçlerinde toleransı artırdığı gözlemlenmiştir. Nörodavranışsal düzeyde, bu mekanizma prefrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki döngülerin, operant zincirleme (chaining) sürecindeki ara adımları organize etmesiyle paralellik gösterir.
Etimoloji
Latince 'medius' (orta, arada bulunan) kelimesinden türetilen 'mediare' fiili ile İngilizce 'behavior' (davranış) sözcüğünün birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Edinsel davranış (adjunctive behavior) ile sıklıkla karıştırılır; ancak aracı davranış doğrudan pekiştirme olasılığını artırırken, edinsel davranış pekiştirme tarifeleri sırasında ortaya çıkan ancak pekiştirme üzerinde doğrudan etkisi bulunmayan ikincil bir faaliyettir.