Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Artikülatör Baskılama

Articulatory Suppression

Tanım

Bellek testlerindeki akıldan tekrar (subvokal prova) sürecini, katılımcıya tutma süresi boyunca sesli sayma veya kelime söyleme gibi çeldirici bir sözel görev vererek bloke etme yöntemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bellek deneyinde katılımcılara ekranda sırasıyla altı harf gösterilir ve bunları akıllarından tekrar etmeden hatırlamaları istenir. Deney koşulunda katılımcıdan harfler gösterildiği andan geri çağırma anına kadar yüksek sesle aralıksız olarak 'the, the, the' kelimesini tekrarlaması istenmesi artikülatör baskılamaya klasik bir örnektir.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve işleyen bellek (working memory) modellerinde, özellikle Baddeley'in çok bileşenli işleyen bellek kuramında 'fonolojik döngü'nün (phonological loop) işleyişini incelemek için kullanılan temel bir deneysel manipülasyondur. Bu mekanizma, ses temelli depolama ile artikülatör kontrol sisteminin kapasitesini doğrudan sınar. Katılımcı, hedef uyaranları ezberlemeye çalışırken sürekli olarak alakasız bir sesli ifade (örneğin 'bir, iki, bir, iki') üretmek zorunda bırakıldığında, sesbilgisel kayıt (phonological store) bypass edilir ve içsel ses provası mekanizması bloke olur. Sonuç olarak, işitsel sunumlu öğelerin bellek performansı belirgin şekilde düşerken, görsel sunumlu uyaranların fonolojik döngüye aktarımı da engellenir.

Etimoloji

Latince 'articulare' [eklemlemek, boğumlamak] ve 'supprimere' [bastırmak, engellemek] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Fonolojik Benzerlik Etkisi (phonological similarity effect) ile sıkça karıştırılır; fonolojik benzerlik bellekte kodlama aşamasındaki akustik karışmayı ifade ederken, artikülatör baskılama aktif bir prova engelleme metodolojisidir.