Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ayırt Edici Öğrenme

Discriminative Learning

Tanım

Organizmanın veya bir algoritmanın, belirli uyarıcılar arasındaki ince farkları algılayarak farklı uyarıcılara farklı tepkiler vermesini sağlayan temel öğrenme süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Köpek eğiticisinin, köpeğine sadece 'otur' komutuna uyduğunda ödül vermesi, 'dur' veya 'yat' komutlarında ise ödül vermemesi durumunda köpeğin ses frekansları arasındaki ince farkları ayırt ederek doğru komuta tepki vermeyi öğrenmesi.

Derin Analiz

Ayırt edici öğrenme, hem davranışçı psikoloji paradigmasında hem de yapay sinir ağlarında kritik bir rol oynar. Klasik ve edimsel koşullanmada, bireyin pekiştirilen uyarıcı ile pekiştirilmeyen (veya cezalandırılan) uyarıcıyı ayırt etmeyi öğrenmesi (uyarıcı kontrolü) esasına dayanır. Nöral düzeyde, bu süreç duysal korteksteki nöronal popülasyonların benzer girdiler karşısında farklı çıkış örüntüleri üretmek üzere sinaptik plastisite (uzun süreli potansiyasyon - LTP ve depresyon - LTD) yoluyla yeniden yapılanmasını gerektirir. Bilişsel ve hesaplamalı modellerde ise, doğrusal olmayan karar sınırlarının oluşturulması ve sınıflandırma performansının optimize edilmesiyle doğrudan ilişkilidir.

Etimoloji

Latince 'discriminare' (ayırt etmek, farkı gözetmek) fiilinden türetilmiş 'discriminativus' sıfatı ile İngilizce 'learning' (öğrenme) kelimesinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Genelleme (Generalization), benzer uyarıcılara aynı tepkinin verilmesi anlamına gelirken; ayırt edici öğrenme tam tersi bir süreci, yani uyarıcılar arasındaki farka odaklanmayı ifade eder.