Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ayırt Edici Yük

Discriminant Loading

Tanım

Kategorik bir yordama analizinde, yordayıcı değişkenler ile altta yatan gizli boyut arasındaki korelasyonu ifade eden -1 ile +1 arasında değişen katsayıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir psikiyatri kliniğinde hastaları 'depresyon', 'anksiyete' ve 'sağlıklı kontrol' olarak sınıflandırmak için uygulanan diskriminant analizinde, 'uykusuzluk skoru' değişkeninin fonksiyon üzerindeki ayırt edici yükü 0.82 olarak bulunmuştur. Bu yüksek değer, uykusuzluk skorunun tanı gruplarını birbirinden net bir şekilde ayırmada güçlü bir yordayıcı olduğunu gösterir.

Derin Analiz

Çok değişkenli istatistiksel modellerde, özellikle diskriminant fonksiyon analizi (DFA) ve çoklu grup sınıflandırmalarında, ayırt edici yükler, gözlenen değişkenlerin (yordayıcıların) gruplar arası varyansı ne ölçüde temsil ettiğini nicelleştirir. Katsayının mutlak değerce bire yaklaşması, ilgili değişkenin kategorileri birbirinden ayırma gücünün yüksek olduğunu, sıfıra yaklaşması ise istatistiksel olarak ayırt etme yetisinin zayıf veya anlamsız olduğunu gösterir. Yapısal eşitlik modellemesindeki faktör yüklerine benzer bir mantıkla çalışır ancak odak noktası varyansın açıklanmasından ziyade grup sınırlarının maximizasyonudur.

Etimoloji

Latince 'discriminare' (ayırmak, seçmek) kökünden türetilen 'discriminant' ile İngilizce 'load' (yüklemek, ağırlıklandırmak) kelimesinin birleşiminden oluşan multivaryat istatistik terimidir.

Karıştırmayın

Faktör yükü (factor loading) ile sıklıkla karıştırılır; faktör yükü gizli faktör ile gözlenen değişken arasındaki ilişkiyi incelerken, ayırt edici yük doğrudan kategorik grup üyeliklerini tahmin eden boyut üzerindeki korelasyondur.