B-biliş
B-cognition
Tanım
Bireyin dış dünyayı ve nesneleri kendi çıkarlarından bağımsız olarak, saf ve yargılayıcı olmayan bir farkındalıkla algıladığı hümanist psikoloji kavramı.
Örnek Vaka / Uygulama
Sanat terapisinde bir danışanın, karşısındaki tuvali satmak, beğenilmek ya da hata yapmamak kaygısıyla değil; sadece boyanın dokusuna, rengin akışına ve anın saf deneyimine odaklanarak resim yapması.
Derin Analiz
Hümanist psikolojinin kurucularından Abraham Maslow'un motivasyon ve kişilik kuramında temellenen B-bilişi (Being-cognition), eksiklik güdülerinden (D-motives) arınmış bir algı biçimidir. D-bilişinin (Deficiency-cognition) aksine, nesneyi veya ötekini bir araç, eksik kapatıcı veya tehdit olarak konumlandırmaz. Bunun yerine, deneyimi olduğu gibi, kendi içsel bütünlüğü içinde kabul eder. Bilişsel bilimler ve fenomenolojik psikoloji bağlamında bu süreç, dikkat mekanizmalarının hedef odaklı daralmadan çıkıp genişlemesine, prefrontal korteksin yargılayıcı ve kategorize edici baskısının azalmasına ve varsayılan mod ağının (default mode network) farklı bir bilinç halleri evresine geçişine tekabül eder. Klinik pratikte, kişinin öz-aşkınlık (self-transcendence) deneyimlerini ve doruk deneyimlerini (peak experiences) açıklamakta kritik bir parametredir.
Etimoloji
İngilizce 'being cognition' (varlık bilişi) ifadesinin Abraham Maslow tarafından türetilmiş kısaltması. Latince 'esse' (olmak, var olmak) kökünden türeyen 'being' ile Latince 'cognitio' (bilme, tanıma) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
D-biliş (Deficiency-cognition) ile karıştırılır; D-biliş eksiklikleri gidermeye ve dünyayı kendi ihtiyaçlarına göre manipüle etmeye odaklanırken, B-biliş saf ve çıkarsız bir varoluşsal algıdır.