Bağlamcılık
Contextualism
Tanım
Bellek, öğrenme ve algının yalnızca olaylar arası mekanik bağlarla değil, deneyimi çevreleyen bağlamın atfettiği anlamla şekillendiğini savunan epistemolojik ve psikolojik dünya görüşü.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir değerlendirmede, hastanın anksiyete semptomlarının yalnızca nörobiyolojik bir yatkınlıkla (örneğin amigdala hiperaktivitesiyle) açıklanamayacağı; iş yerindeki kronik stresörler, aile dinamikleri ve kültürel beklentiler gibi bağlamsal unsurlarla birlikte ele alındığında anlam kazanması bağlamsal yaklaşımın somut bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve epistemolojide bağlamcılık, indirgemeci assosiasyonist (çağrışımcı) yaklaşımlara karşı konumlanır. Bilişsel süreçlerin (hatırlama, kavrama, karar verme) soyut birer mekanizma olmadığını, aksine öznenin içinde bulunduğu fiziksel, sosyal ve kültürel ekolojiden bağımsız düşünülemeyeceğini öne sürer. Bilginin doğruluk değerinin veya bir ifadenin anlamının, ifadenin dile getirildiği ya da deneyimin yaşandığı çerçevenin epistemik standartlarına göre değiştiğini savunur. Psikolojide bu yaklaşım, ekolojik geçerliliğin ve fenomenolojik deneyimin laboratuvar dışındaki gerçekliğine odaklanmayı zorunlu kılar.
Etimoloji
Latince 'con-' (birlikte, bir arada) ve 'texere' (dokumak, örmek) fiilinden türetilen 'contextus' (bağlantı, doku) kelimesine dayanır.
Karıştırmayın
İndirgemecilik (reductionism) ile karıştırılabilir; ancak indirgemecilik olguları en alt düzeydeki bileşenlerine (nöronlar, moleküller) ayırarak açıklarken, bağlamcılık olguyu daha geniş bütünün içine oturtarak anlamlandırır.