Bağlamı Yeniden Kurma
Context Reinstatement
Tanım
Anıların geri çağrılmasını kolaylaştırmak amacıyla, olayın gerçekleştiği orijinal çevresel ve zihinsel koşulların zihinde yeniden canlandırılması yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir soygun olayına şahit olan bireyin, polise ifade verirken olay gününü ve saatini, o an duyduğu sokak seslerini, burnuna gelen kokuları ve üzerindeki kıyafetleri detaylıca hayal etmesi istenerek hafızasındaki saklı detaylara ulaşmasının sağlanması.
Derin Analiz
Episodik belleğin geri getirilmesi sürecinde kodlama özgülüğü ilkesine (encoding specificity principle) dayanır. Tulving ve Thomson'ın bellek araştırmalarına göre, bir bilgi kodlandığı sırada çevrede bulunan ipuçları, geri çağrılma anında da mevcut olduğunda hatırlama performansı belirgin şekilde artar. Görgü tanığı mülakatlarında ve bilişsel mülakat tekniklerinde aktif olarak kullanılan bu yöntem, duyusal uyaranların (kokular, sesler, hava durumu, hatta o anki duygusal durum) tetikleyici birer işlev görerek zihinsel ağlardaki örtük izleri bilinince dönüştürmesini sağlar.
Etimoloji
Latince 'contextus' (dokumak, birleştirmek, bağlantı kurmak) ve 'reinstaurare' (yeniden kurmak, eski haline getirmek) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Serbest hatırlama (free recall) ve ipuçlu hatırlama (cued recall) ile karıştırılabilir; temel fark, bağlamı yeniden kurmada bireyin dışsal bir ipucundan ziyade içsel olarak tüm çevresel atmosferi zihinsel simülasyon yoluyla yeniden yaratmasıdır.