Basit Etki
Simple Effect
Tanım
Birden fazla bağımsız değişkenin bulunduğu deneysel tasarımlarda, bir bağımsız değişkenin belirli bir düzeyinin bağımlı değişken üzerindeki etkisinin, ikinci bağımsız değişkenin yalnızca tek bir sabit düzeyinde incelenmesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir terapi yönteminin (Bağımsız Değişken 1: Terapi vs. Kontrol) depresyon skorları üzerindeki etkisi incelenirken, katılımcıların anksiyete düzeyinin (Bağımsız Değişken 2: Düşük vs. Yüksek) bu sonucu nasıl değiştirdiği araştırılmaktadır. 'Yüksek anksiyete' grubundaki hastalar için terapi yönteminin bağımlı değişken (depresyon) üzerindeki spesifik etkisi 'basit etki' olarak adlandırılır.
Derin Analiz
Varyans analizi (ANOVA) gibi faktöriyel tasarımlarda, etkileşim etkisinin (interaction effect) istatistiksel olarak anlamlı çıkmasının ardından, bu etkileşimin kaynağını netleştirmek için yapılan post-hoc bir ayrıştırma analizidir. Eğer A ve B gibi iki bağımsız değişkenimiz varsa, A'nın basit etkisi, B değişkeni b1 düzeyindeyken A'nın düzeyleri arasındaki farkın incelenmesidir. Bu yöntem, genel ana etkilerin (main effects) yanıltıcı veya eksik kalabileceği durumlarda, değişkenler arası karmaşık bağımlılık ilişkilerinin hassas bir şekilde haritalandırılmasını sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'simple' (Latince: simplex - tek katlı, basit) ve 'effect' (Latince: efficere - gerçekleştirmek, meydana getirmek) sözcüklerinin birleşiminden oluşan deneysel istatistik terimi.
Karıştırmayın
Ana etki (main effect) ile karıştırılır; ana etki diğer değişkenler kontrol edilerek veya ortalama alınarak hesaplanırken, basit etki diğer değişkenin belirli ve sabit bir düzeyinde değerlendirilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Etkileşim Etkisi
Etkileşim Etkisi
İnteraction Effect
Faktöriyel bir tasarımdır; iki veya daha fazla bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerinde, bireysel etkilerinin toplamından bağımsız ve öte bir ortak etki yaratması durumudur.
İncele
Varyans Analizi
Varyans Analizi
Analysis Of Variance (ANOVA) / ANOVA
🔹 1. (analysis of variance (ANOVA)): İki veya daha fazla bağımsız grubun bağımlı değişkene ait ortalama değerleri arasındaki istatistiksel olarak anlamlı farklılıkları test eden ve değişkenler arası ortak ile ana etkileri inceleyen parametrik bir yöntem. 🔹 2. (ANOVA): İki veya daha fazla bağımsız örneklemin ortalamaları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını test etmek için kullanılan istatistiksel hipotez testleri ailesidir.
İncele