Beklenen Değer
E
Tanım
Olasılık kuramında ve istatistikte, bir rastgele değişkenin uzun vadeli ortalama sonucunu veya teorik ortalamasını gösteren matematiksel sembol.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinisyenin yeni bir terapi yönteminin başarı olasılığını değerlendirirken, tedavi masrafları ve olası iyileşme oranlarını matris üzerinde ağırlıklandırarak hesapladığı teorik ortalama kazanç.
Derin Analiz
Beklenen değer (E), karar teorisi, risk analizi ve bilişsel modellemede bireylerin belirsizlik altındaki seçimlerini incelemek için temel bir araçtır. Deterministik olmayan süreçlerde, olası sonuçların olasılık dağılımlarıyla ağırlıklandırılmış ortalamasını temsil eder. Bilişsel bilimlerde ve karar psikolojisinde, insan zihninin sezgisel olarak beklenen değeri nasıl hesapladığı veya bu hesaplamalardan hangi noktalarda saptığı (örneğin Kahneman ve Tversky'nin Beklenti Teorisi) deneysel olarak incelenir. İstatistiksel analizlerde ise popülasyon parametrelerinin tahmin edilmesinde ve yansızlık (unbiasedness) kavramının tanımlanmasında merkezi bir rol oynar.
Etimoloji
İngilizce 'Expected value' kavramının matematiksel ve istatistiksel gösterimi olan 'E' sembolü; olasılık kuramında bir rastgele değişkenin alabileceği değerlerin olasılıklarıyla ağırlıklandırılmış ortalamasını ifade eder.
Karıştırmayın
Örneklem ortalaması (sample mean) ile sıklıkla karıştırılır; örneklem ortalaması elde edilen verilerin aritmetik ortalamasıyken, beklenen değer teorik olasılık dağılımının matematiksel sınırıdır.