Belirlenmiş Hasta
İdentified Patient
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
16 yaşındaki Berk, okul başarısızlığı ve öfke patlamaları şikayetiyle terapiste getirilir. Ancak aile seanslarında, Berk’in semptomlarının, anne ve babanın boşanmanın eşiğinde olduğu ama asla konuşmadığı gerilimleri maskelemek için bir kalkan görevi gördüğü anlaşılır. Berk'in krizi, ailenin dağılmasını önleyen yapışkan bir işlev görmektedir; bu bağlamda Berk, klasik bir 'belirlenmiş hasta' vakasıdır.
Derin Analiz
Aile terapisi ve sistemik yaklaşım bağlamında değerlendirilen belirlenmiş hasta (IP), bireysel psikopatolojinin aslında çok daha geniş bir sosyal sistemin (genellikle nükleer ailenin) homojen olmayan dinamiklerinin bir ürünü olduğunu gösterir. Sistemik perspektife göre, ailenin yapısal dengesini (homeostaz) korumak veya asıl kronik sorunlardan (örneğin evlilik içi çatışmalar, örtük istismar, duygusal ihmal) dikkati dağıtmak amacıyla, bir üye bilinç dışı olarak 'semptom taşıyıcı' rolünü üstlenir. Klinik araştırmalar, bu bireyin gösterdiği klinik tabloların (anksiyete, depresyon, davranış bozuklukları) sistemik gerilimi absorbe etme işlevi gördüğünü kanıtlamaktadır. Tedavi sürecinde yalnızca belirlenmiş hastaya odaklanmak, sistemin geri kalanındaki patojenik etkileşim kalıplarını pekiştireceği için etkisizdir; müdahale tüm aile sistemine yönlendirilmelidir.
Etimoloji
İngilizce 'identify' (tanımlamak, belirlemek) fiilinin geçmiş ortacı olan 'identified' ile Latince 'patiens' (acı çeken, katlanan) kelimesinden türetilen 'patient' sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Bireysel Psikopatoloji (sorunun kaynağını tamamen tek bir kişinin biyolojisine veya kişisel tarihine atfeder; sistemik dinamikleri göz ardı eder). Semptom Bearer kavramıyla eş anlamlıdır.