Benlik Kaynaklarının Tükenmesi
Ego Depletion
Tanım
Bireyin irade, karar verme ve öz-kontrol kapasitesinin, bu kaynakları yoğun şekilde gerektiren önceki aktiviteler nedeniyle geçici olarak azalması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Gün boyunca karmaşık finansal raporları inceleyip kritik kararlar alan bir yöneticinin, akşam eve döndüğünde küçük bir provokasyon karşısında öfkesini kontrol edememesi ve aşırı tepki vermesi, benlik kaynaklarının tükenmesiyle açıklanır.
Derin Analiz
Öz-düzenleme kaynakları teorisine dayanan bu olgu, zihinsel eforun ve dürtü kontrolünün sınırlı bir enerji havuzundan beslendiğini öne sürer. Birey, zorlayıcı bilişsel veya duygusal görevler sırasında bu havuzu tükettiğinde, sonraki süreçlerde baştan savma eğilimleri, dürtüsel kararlar ve oto-kontrol zafiyetleri gösterir. Nörobiyolojik düzeyde prefrontal korteksin üst düzey yönetici işlevlerinin sürdürülebilir enerji metabolizmasıyla ilişkili olduğu düşünülmekle birlikte, modern psikolojide replikasyon tartışmaları ve alternatif bilişsel yorgunluk modelleriyle de ele alınmaktadır.
Etimoloji
Latince 'ego' (ben, benlik) sözcüğü ile İngilizce 'depletion' (tükenme, azalma, boşalma) kelimelerinin birleşiminden oluşan terim, öz-düzenleme kapasitesinin geçici olarak azalmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Genel yorgunluk veya tükenmişlik sendromu (burnout) ile karıştırılabilir; ancak benlik kaynaklarının tükenmesi kronik bir sendrom değil, kısa süreli irade ve öz-kontrol zafiyetidir ve dinlenmeyle eski haline döner.
Keşfetmeye Devam Edin
Öz Düzenleme
Öz Düzenleme
Self-regulation
Bireyin kendi davranışlarını öz-izleme, öz-değerlendirme ve öz-pekiştirme süreçleri aracılığıyla denetleme ve yönlendirme kapasitesi.
İncele
Yönetici İşlevler
Yönetici İşlevler
Executive Functions
Planlama, karar verme, problem çözme ve amaca yönelik davranışları koordine eden üst düzey bilişsel süreçler kümesidir.
İncele
Dürtü Kontrolü
Dürtü Kontrolü
İmpulse Control
Bir dürtüyü, arzuyu veya baştan çıkarıcı durumu bastırma ve bunun eyleme dönüşmesini bilinçli olarak regüle etme kapasitesidir.
İncele