Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Betimleyici Bilim

Descriptive Science

Tanım

Olguları, süreçleri veya davranışları değer yargılarında bulunmadan veya ne olmaları gerektiğine karar vermeden, nesnel ve sistematik bir şekilde gözlemleyip kaydeden ampirik bilim dalı.

Örnek Vaka / Uygulama

Gelişim psikolojisinde bir araştırmacının, 3-5 yaş arası çocukların oyun parkındaki sosyal etkileşimlerini hiçbir müdahalede bulunmaksızın, sadece gözlemleyip kaydetmesi ve bu etkileşimlerin türlerini frekans analiziyle raporlaması betimleyici bilimin klasik bir uygulamasıdır.

Derin Analiz

Betimleyici bilim, epistemolojik temellerini olguculuk (pozitivizm) ve ampirizmden alır. Kural koyucu veya normatif bilimlerin aksine ('ne olmalıdır?' sorusuyla ilgilenir), betimleyici bilim 'ne olmaktadır?' sorusunu irdeler. Bilimsel yöntemin ilk basamağı olan verilerin toplanması, sınıflandırılması ve örüntülerin saptanması aşamalarında merkezi bir rol oynamaktadır. İstatistiksel analizlerde sıklıkla tek değişkenli dağılımlar, frekanslar, merkezî eğilim ölçüleri ve korelasyonel desenler bu yaklaşımın metodolojik araçlarını oluşturur. Klinik psikoloji ve davranış bilimlerinde ise patolojilerin yaygınlığını (epidemiyoloji) ve semptom profillerini herhangi bir müdahale olmaksızın haritalandıran epidemiyolojik çalışmalar bu kategoriye girer.

Etimoloji

Latince 'describere' [tasvir etmek, yazmak, tanımlamak] ve Yunanca 'scientia' [bilgi, bilmek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Normatif bilim (kural koyucu ve değer yargısı içeren yaklaşım) ile sıklıkla karıştırılır; betimleyici bilim değerden bağımsızdır ve var olan durumu olduğu gibi aktarır.