Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Betimleyici Edimsel

Descriptive Operant

Tanım

Deneysel davranış analizinde, pekiştirmenin gerçekleşmesi için gereken biçimsel ve fiziksel gereksinimleri belirten edim.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamındaki bir kemirgenin Skinner kutusundaki manivelaya basma davranışı incelenirken, araştırmacının 'organizmanın manivela üzerinde en az 0.2 Newtonluk bir kuvvet uygulaması ve kolun 5 milimetre hareket etmesi' koşulunu pekiştirme için zorunlu kıl ması bir betimleyici edimsel uygulamasıdır.

Derin Analiz

Deneysel psikoloji ve davranışçılık ekolünde, davranışın topografik ve mekanik özelliklerinin kesin bir şekilde sınırlandırılmasını ifade eder. İşlevsel edimsel (functional operant) kavramından farklı olarak, davranışın çevrede yarattığı sonuçtan ziyade, organizmanın gerçekleştirdiği hareketin fiziksel parametrelerine (kuvvet, mesafe, süre gibi) odaklanır. Örneğin, bir düğmenin aktifleşmesi için gereken minimum Newton kuvveti veya bir kolun itilmesi gereken milimetre cinsinden mesafe, betimleyici edimselin alanına girer. Bu yaklaşım, davranışsal deneylerin standardizasyonunu ve replike edilebilirliğini artırmak amacıyla davranışın fiziksel boyutlarını sayısal olarak nicelleştirir.

Etimoloji

Latince 'describere' (tanımlamak, yazmak) ve 'operari' (çalışmak, etki etmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İşlevsel edimsel (functional operant) ile sıklıkla karıştırılır; işlevsel edimsel davranışın çevre üzerindeki net etkisi ve sonuçlarıyla (pekiştireçle olan bağı) tanımlanırken, betimleyici edimsel yalnızca davranışın biçimsel ve fiziksel topografisine odaklanır.