Koşullu Pekiştirme

Contingent Reinforcement

Tanım

İstenen bir davranışın gerçekleştirilmesinin, olumlu bir uyarıcının sunulmasına veya olumsuz bir uyarıcının ortadan kaldırılmasına doğrudan bağlanması süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir yöneticinin, çalışanının aylık satış hedeflerini tutturması durumunda prim ödemesi yapacağını önceden taahhüt etmesi ve hedefe ulaşılmasıyla bu primi yatırması, iş yerinde koşullu pekiştirmenin klasik bir uygulamasıdır.

Derin Analiz

Operant koşullandırma ilkelerinin temel taşını oluşturan koşullu pekiştirme, davranış ile uyarıcı arasındaki zamansal ve mekansal bağımlılığı (contingency) ifade eder. Bilişsel ve davranışsal kuramlarda, organizmanın belirli bir yanıtı vermesi ile bu yanıtı izleyen sonuç arasındaki nedensellik bağının netliği, öğrenmenin kalıcılığını ve sönmeye direnci doğrudan belirler. Endüstriyel ve örgütsel psikolojide ise liderlik stillerinin (özellikle işlemsel liderlik bağlamında) performans odaklı ödül-ceza dengesini kurmasında merkezi bir mekanizma olarak işlev görür.

Etimoloji

Latince 'contingere' (dokunmak, bağlı olmak, olası olmak) fiilinden türetilen 'contingent' ile Latince 're-' (tekrar) ve 'fortis' (güçlü) köklerinden evrilen 'reinforcement' kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Edilgen ya da zamansız pekiştirme (non-contingent reinforcement) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici temel fark, koşullu pekiştirmede ödülün spesifik bir davranışın yapılmasına sıkı sıkıya bağlı olması, zamansız pekiştirmede ise ödülün davranıştan bağımsız olarak belirli zaman aralıklarıyla verilmesidir.

Keşfetmeye Devam Edin

Birleşik Pekiştirme

Conjunctive Reinforcement (CONJ)

İki veya daha fazla bağımsız pekiştirme tarifesinin aynı anda tamamlanmasını zorunlu kılan, sıralamanın ise esnek olduğu bir aralıklı pekiştirme türüdür.

İncele

Yüzdelik Pekiştirme

Percentile Reinforcement

Edimsel koşullamada, bir tepkinin pekiştirilme olasılığının önceki tepkilerin dağılımındaki belirli bir eşik değeri aşmasına bağlı olduğu uyarlamalı bir tarifedir.

İncele

Diferansiyel Sönme

Differential Extinction

Koşullama yoluyla kazanılmış birden fazla tepkiden bir veya daha fazlasının pekiştireçten mahrum bırakılarak söndürülmesi, buna karşın ilişkili diğer koşullu tepkilerin pekiştirilmeye devam edilmesidir.

İncele

Kümülatif Kayıt

Cumulative Record

Yeni verilerin sürekli olarak eklendiği, özellikle edimsel koşullanmada tepki sayısının zamanla birikimli olarak artışını gösteren grafiksel bir çetele sistemidir.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet

Koşullu Pekiştirme

Contingent Reinforcement

Tanım

İstenen bir davranışın gerçekleştirilmesinin, olumlu bir uyarıcının sunulmasına veya olumsuz bir uyarıcının ortadan kaldırılmasına doğrudan bağlanması süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir yöneticinin, çalışanının aylık satış hedeflerini tutturması durumunda prim ödemesi yapacağını önceden taahhüt etmesi ve hedefe ulaşılmasıyla bu primi yatırması, iş yerinde koşullu pekiştirmenin klasik bir uygulamasıdır.

Derin Analiz

Etimoloji

Karıştırmayın

Keşfetmeye Devam Edin

Birleşik Pekiştirme

Conjunctive Reinforcement (CONJ)

İki veya daha fazla bağımsız pekiştirme tarifesinin aynı anda tamamlanmasını zorunlu kılan, sıralamanın ise esnek olduğu bir aralıklı pekiştirme türüdür.

İncele

Yüzdelik Pekiştirme

Percentile Reinforcement

Edimsel koşullamada, bir tepkinin pekiştirilme olasılığının önceki tepkilerin dağılımındaki belirli bir eşik değeri aşmasına bağlı olduğu uyarlamalı bir tarifedir.

İncele

Diferansiyel Sönme

Differential Extinction

İncele

Kümülatif Kayıt

Cumulative Record

Yeni verilerin sürekli olarak eklendiği, özellikle edimsel koşullanmada tepki sayısının zamanla birikimli olarak artışını gösteren grafiksel bir çetele sistemidir.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet