Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bilişsel İşlevlerin Homojenliği

Homogeneity Of Cognitive Function

Tanım

Jean Piaget gibi bilişsel gelişim kuramcılarının evre kuramlarında, bir çocuğun zihinsel süreçlerinin (örneğin problem çözme yetisinin) farklı görevler ve bağlamlar boyunca nispeten benzer ve tutarlı olduğu varsayımı.

Örnek Vaka / Uygulama

Somut işlemler dönemindeki sekiz yaşındaki bir çocuğun, hem hacim korunum testinde hem de sayısal sıralama görevinde aynı mantıksal operasyonel seviyeyi sergilemesi, bilişsel işlevlerin homojenliği varsayımına tipik bir örnektir.

Derin Analiz

Bilişsel gelişim psikolojisinde bu kavram, bireyin zihinsel mimarisinin yapısal bütünlüğünü sorgular. Piaget modelinde, belirli bir gelişim evresindeki çocuğun tüm mantıksal operasyonları aynı temel bilişsel yapı (schema) tarafından yönetildiği için, farklı alanlardaki test performanslarının da benzer düzeyde homojenlik göstermesi beklenir. Ancak neo-piagetçi ve çağdaş bilişsel bilim yaklaşımları, işleyen bellek kapasitesi, alan-özgü (domain-specific) bilgi birikimi ve yürütücü işlevlerdeki değişkenlikler nedeniyle bu homojenliğin katı bir kural olmadığını, çocukların farklı bağlamlarda heterojen profiller çizebildiğini ampirik olarak göstermiştir.

Etimoloji

Latince 'homogenius' [aynı cins, benzer] (Grekçe 'homos' [aynı] + 'genos' [tür, soy]) ve Latince 'cognitio' [bilme, tanıma] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Alan-özgülüğü (domain specificity) ile karıştırılır; alan-özgülüğü zihnin farklı modüllerinin bağımsız çalıştığını savunurken, homojenlik zihinsel süreçlerin genel bir tutarlılık gösterdiğini iddia eder.