Bilişsel Yapı
Cognitive Construct / Cognitive Structure
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (cognitive construct): Yetişkinlikte başarısızlığı tamamen kişisel bir yetersizlik olarak kodlayan bir birey, iş yerinde yapıcı bir eleştiri aldığında bunu 'Ben beceriksizim' şeklinde katı bir bilişsel yapı üzerinden süzer ve yoğun bir kaygı yaşar. Terapötik süreçte bu yapının esnetilmesi amaçlanır. 🔹 2. (cognitive structure): Üniversite sınavına giren bir tıp öğrencisinin, anatomik bir vakayı çözerken zihnindeki 'kardiyovasküler sistem' şemasını (bilişsel yapısını) aktive etmesi; semptomları bu hiyerarşik çerçeveye oturtarak doğru teşhise ulaşması.
Derin Analiz
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Şema
Cognitive Schema
Bireyin dünyayı, kendini ve diğerlerini anlamlandırmasını, kategorize etmesini ve yeni bilgileri filtrelemesini sağlayan, geçmiş deneyimlerle şekillenmiş soyut bilgi yapıları ve zihinsel kalıplardır.
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.
Şema
Scheme / Schema
🔹 1. (scheme): Bireyin dış dünyayı algılamasını, organize etmesini ve yorumlamasını sağlayan, deneyimler yoluyla biçimlenen temel bilişsel yapı. 🔹 2. (schema): Bir kavram, nesne veya durum hakkındaki bilgileri organize eden, algı, yorum ve problem çözme süreçlerine rehberlik eden soyut zihinsel yapı.
Bilişsel Harita
Cognitive Map
Bireyin çevresel ilişkileri ve mekansal ipuçlarını zihinsel olarak kodlayarak oluşturduğu, yön bulma ve çevreye uyum sağlamayı mümkün kılan içsel temsil.
Kavramsal Sistem
Conceptual System
Bir bireyin bilişsel yeteneklerini, duygusal farkındalığını, deneyimlerini ve dünya görüşünü, dış dünyadaki verileri anlamlandırmak üzere yapılandıran bütüncül zihinsel organizasyon.