Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bilme Gereksinimi

Need For Cognition

Tanım

Bireyin kapsamlı bilişsel faaliyetlerden ve karmaşık zihinsel süreçlerden keyif alma, bunları arama ve sürdürme yönündeki sürekli kişilik eğilimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bilme gereksinimi yüksek bir tüketici, bir otomobil satın alırken sadece aracın dış rengine veya reklamdaki popüler yüzüne bakmakla yetinmez; motor performans verilerini, güvenlik test sonuçlarını ve yakıt verimliliği raporlarını detaylıca inceleyerek rasyonel bir karar verir.

Derin Analiz

Kişilik psikolojisi ve sosyal psikoloji literatüründe John T. Cacioppo ile Richard E. Petty tarafından temelleri atılan bu yapı, bireylerin çevrelerindeki uyarıcıları anlama, organize etme ve mantıksal bir çerçeveye oturtma motivasyonunu inceler. Bilişsel yetenekten veya zeka düzeyinden bağımsız bir güdüsel yönelimi ifade eder; yani kişinin zeki olmasından ziyade, düşünme eyleminin kendisinden zihinsel haz almasını tanımlar. Yüksek bilme gereksinimi olan bireyler, Elolaborasyon Olasılık Modeli'ne (Elaboration Likelihood Model) göre ikna süreçlerinde merkezi yolu kullanır; argümanların kalitesini titizlikle tartar, yüzeysel ipuçlarından ziyade kanıta dayalı bilgiyle tutum geliştirirler.

Etimoloji

İngilizce 'need' (gereksinim, ihtiyaç; Eski İngilizce 'nied') ve Latince 'cognitio' (bilgi, tanıma, kavrama; 'cognoscere' fiilinden türetilmiştir) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Bilişsel yetenek (cognitive ability) ile sıklıkla karıştırılır; yetenek 'ne kadar iyi düşünebildiğinizi' ölçerken, bilme gereksinimi 'düşünmeyi ne kadar çok sevdiğinizi ve aradığınızı' ifade eder.