Birincil Pekiştirme
Primary Reinforcement
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında su yoksunluğu bırakılmış bir laboratuvar sıfarının (Rattus norvegicus) Skinner kutusundaki mandala basması (operant tepki) sonrasında suya erişmesi, suyun birincil pekiştireç olarak işlev görmesiyle bu davranışın gelecekteki frekansının artmasını sağlar.
Derin Analiz
Edimsel koşullama paradigmalarında, organizmanın homeostatik dengesini (örneğin açlık, susuzluk, üreme) korumaya yönelik uyarıcılar (yiyecek, su, sıcaklık) birincil pekiştireç işlevi görür. Bu uyarıcıların etkili olması için herhangi bir ön yaşantıya, eşleşmeye ya da eğitime gerek yoktur; zira bu mekanizma evrimsel süreçte türün devamını sağlamak üzere nörobiyolojik olarak kodlanmıştır. Mezolimbik dopaminerjik yolağın (özellikle ventral tegmental alandan nükleus akkumbens'e uzanan ödül devresi) doğrudan aktivasyonunu tetikler. İkincil pekiştireçlerin aksine, değerini başka bir uyarıcıyla olan klasik koşullanma geçmişinden almaz, doğrudan primer biyolojik gereksinimleri karşılar.
Etimoloji
Latince 'primus' (ilk, başlıca) kelimesi ile 're-' (tekrar) ve 'infarcire' (tıkamak, güçlendirmek) köklerinden türetilen 'reinforce' sözcüğünün birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
İkincil pekiştirme (secondary reinforcement) ile sıklıkla karıştırılır; ikincil pekiştirme nötral bir uyarıcının birincil pekiştireçle eşleşmesi sonucu sonradan kazanılan pekiştirici özelliklere dayanırken, birincil pekiştirme tamamen doğuştan gelen biyolojik temellidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Edimsel Koşullama
Edimsel Koşullama
Operant Conditioning
Bir davranışın ardından gelen sonuçların (ödül veya ceza), o davranışın ileride tekrarlanma olasılığını artırması veya azaltması sürecidir.
İncele
Koşulsuz Uyarıcı
Koşulsuz Uyarıcı
Unconditioned Stimulus (UCS; US)
Herhangi bir öğrenme veya ön koşullanma süreci olmaksızın, organizmada doğuştan ve otomatik olarak biyolojik bir tepki (koşulsuz tepki) ortaya çıkaran uyarıcı.
İncele
İkincil Pekiştirme
İkincil Pekiştirme
Conditioned Reinforcement
Nötr bir uyarıcının, birincil bir pekiştireçle defalarca eşleşmesi sonucunda kendi başına pekiştirici özellik kazanması süreci.
İncele