Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Britanya Çağrışımcılığı

British Associationism

Tanım

Zihinsel süreçlerin ve karmaşık fikirlerin, duyusal deneyimlerin temel zihinsel bağlar (çağrışımlar) yoluyla birleşmesiyle oluştuğunu savunan felsefi ve psikolojik ekol.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireyin geçmişte yaşadığı bir köpek saldırısı (travmatik duyusal deneyim) sonrasında, sadece köpeğin çıkardığı hırlama sesini duyduğunda bile yoğun bir korku ve kaçınma tepkisi vermesi, işitsel ve duygusal uyarıcılar arasındaki bu çağrışımcı mekanizmanın klasik bir örneğidir.

Derin Analiz

17. ve 19. yüzyıllar arasında özellikle John Locke, David Hartley, James Mill ve John Stuart Mill gibi düşünürler tarafından geliştirilen bu yaklaşım, modern bilişsel bilimin ve deneysel psikolojinin temellerini atmıştır. Tabula rasa (boş levha) varsayımıyla hareket eden bu ekol, innatizm yani doğuştancı görüşleri reddeder. Zihnin karmaşık yapısını; benzerlik, zıtlık ve ardışıklık gibi temel yasalar aracılığıyla basit duyumların birbirine bağlanmasıyla açıklar. Nörobilimsel düzlemde, bu felsefi yaklaşım günümüzdeki sinaptik plastisite, Hebbian öğrenme ilkeleri ('birlikte ateşlenen nöronlar birbirine bağlanır') ve tabanlı bilişsel modellerle doğrudan paralellik gösterir.

Etimoloji

İngilizce 'British' [Britanya] ve Latince 'associatio' [birlikte durma, bağlama] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kökeni John Locke'un zihin felsefesine ve empirist geleneklere dayanır.

Karıştırmayın

Gestalt psikolojisi ile sıkça karıştırılır; Gestalt yaklaşımı 'bütün, parçaların toplamından büyüktür' diyerek çağrışımcılığın atomistik (parçacı) yapısına karşı çıkar.