Çekilme Deseni
Withdrawal Design
Tanım
Bir müdahalenin etkilerini test etmek amacıyla, uygulanan tedavinin bir veya daha fazla dönemde kasıtlı olarak ortadan kaldırıldığı deneysel araştırma modelidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Öfke kontrolü eğitimi alan bir danışanın okuldaki saldırganlık davranışlarını inceleyen bir araştırmada; ilk hafta müdahalesiz gözlem (A), ikinci hafta öfke kontrolü eğitimi verilmesi (B), üçüncü hafta eğitimin kesilip tekrar eski koşullara dönülmesi (A) ve dördüncü hafta eğitimin yeniden başlatılması (B) adımları izlenerek veriler toplanır.
Derin Analiz
Tek denekli araştırma tasarımlarının temel taşlarından biri olan çekilme deseni, nedensellik bağını kurmak için müdahale etkisinin tersine çevrilebilirliğine dayanır. Süreç genellikle 'A-B-A' veya 'A-B-A-B' (tekrar-çekilme-tekrar) evreleri şeklinde yapılanır; burada 'A' temel düzeyi (baseline), 'B' ise müdahale koşulunu temsil eder. Tedavinin geri çekildiği evrede davranışın tekrar başlangıç düzeyine dönmesi, gözlenen değişimin doğrudan müdahaleye ait olduğunun ampirik kanıtı olarak kabul edilir. Ancak bu model, tedavinin doğası gereği kalıcı etki bıraktığı veya geri çekilmenin etik dışı olduğu durumlarda (örneğin kendine zarar verme davranışları) metodolojik sınırlamalar barındırır.
Etimoloji
İngilizce 'withdrawal' (geri çekilme, uzaklaştırma) ve 'design' (tasarım, desen) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Gruplar arası desenler ve tersine çevirme deseni (reversal design); çekilme deseni genellikle sadece müdahalenin kaldırılmasını içerirken, tersine çevirme deseni davranışı kasıtlı olarak zıt yöne değiştirmeyi de kapsayabilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Temel Düzey
Temel Düzey
Baseline
Bir araştırmada veya klinik değerlendirmede, herhangi bir müdahale, manipülasyon veya deneysel koşul uygulanmadan önceki başlangıç ölçüm değeri.
İncele